Heiðni

Heimur ása og vana

Heiðni er notað um fjöltrú og eldri trúarbrögð sem tengjast ekki kristinni trú. Á Íslandi er það oftast notað um trú norrænna manna áður en þeir tóku upp kristna trú. Heiðni á Íslandi er stundum kölluð „ásatrú“ en það er tiltölulega ungt hugtak sem kom ekki fram fyrr en á 19. öld.

Áður fyrr kölluðu kristnir menn flesta sem voru annarrar trúar heiðingja. Þannig ritar Guðbrandur Þorláksson í þýðingu sinni á Musculis bænabók 1597: „en ekki í hjá Gyðingum, Tyrkjum eður öðrum heiðingjum“. Í samtímafrásögnum af Tyrkjaráninu er iðulega talað um þá sem heiðingja.

Á Íslandi er orðið heiðni samt oftast notað um trúarbrögðin sem talið er að meirihluti norrænna manna hafi aðhyllst áður en kristni var tekin upp á Norðurlöndum. Heiðni er líka kölluð hin norræna trú eða hinn forni siður. Landnáma og Íslendinga sögur eru mikilvægustu heimildirnar um heiðinn sið á Íslandi. Orðið heiðni er talið merkja að vera heiður eða skýr eins og skýlaus himinn, eða að trúarbrögðin séu trú heiðarbúa.