Fara í innihald

Bahá'í trúin

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Heimsmiðstöð bahá'í trúarinnar í Haifa í Ísrael
Tilbeiðsluhús bahá'í trúarinnar í Nýju Delí á Indlandi, oft kallað lótusmusterið.

Bahá'í trúin (borið fram „bahæj“) eru ung trúarbrögð stofnuð á 19. öld í Persíu (nú Íran) af Mírzá Husayn 'Alí (1817-1892) sem síðar fékk titilinn Bahá'u'lláh (Dýrð Guðs). Fylgjendur bahá'í trúarinnar eru kallaðir bahá'íar. Þeir eru um sex milljónir í yfir tvö hundruð löndum. Bahá’í trúin er, frá landfræðilegu sjónarmiði, talin næstútbreiddasta trú heims á eftir kristni.

Bahá'í ritin tala um það að öll helstu trúarbrögð heims séu frá Guði komin og tala gjarnan um „stighækkandi opinberun“. Þetta hugtak er oft útskýrt með skólagöngu. Skólinn er aðeins einn en kennararnir margir. Mannkynið þroskast stig af stigi og þarf því alltaf á nýjum kennara að halda til að leiðbeina því á andlegri og félagslegri þroskagöngu þess í samræmi við þarfir þess og aðstæður hverju sinni. Þeir sem Búddha talaði til á sínum tíma þurftu á öðrum boðskap að halda en þeir sem Múhameð talaði til mörg hundruð árum seinna. Nokkrir af þessum miklu fræðurum og andlegum leiðtogum mannkynsins voru Abraham, Krishna, Móses, Saraþústra, Búddha, Jesús og Múhammeð. Bahá’íar líta á Bahá’u’lláh sem nýjasta fræðarann í þessari röð og telja hann kominn með boðskap fyrir mannkynið á tímum einingar og gífurlegra breytinga á högum þess. Bahá’í ritin segja að Guð muni halda áfram að senda mönnunum boðbera sína meðan mannkynið lifir á jörðinni.

Meginkenningar bahá'í trúarinnar eru að Guð sé einn, trúarbrögðin séu af einni og sömu rót og mannkynið sé eitt. Bahá’u’lláh lagði áherslu á jafnrétti kynjanna, sjálfstæða leit að sannleikanum, útrýmingu fordóma, samræmi vísinda og trúar, og stofnun heimsbandalags til að tryggja frið og einingu mannkyns.[1] [2] Iðkun bahá'í trúarinnar fer einkum fram á heimilum trúaðra eða öðrum samkomustöðum sem samfélög bahá'ía nota. Átta tilbeiðsluhús bahá'ía hafa verið reist, eitt í hverri heimsálfu, og tvö svæðistilbeiðsluhús hafa verið reist og sex þjóðar- og svæðistilbeiðsluhús eru í bígerð. Þau hafa öll níu dyr vegna þess að talan 9 er heilög tala í bahá'í trúnni. Orðið "Bahá" hefur tölugildið 9 í arabísku, og talan táknar einnig uppfyllingu og fullkomnun (vegna þess að hún er hæsti tölustafur tugakerfisins). Heimsmiðstöð bahá'í trúarinnar er í Haifa í Ísrael og þar er aðsetur æðstu stofnunar trúarinnar (Allsherjarhús réttvísinnar) sem og helgistaðir hennar og þangað fara bahá'íar í pílagrímsferðir. Þó búa engir bahá'íar í Ísrael í dag nema tímabundið í tengslum við Heimsmiðstöðina. Heimsmiðstöðin er þar staðsett vegna þess að upphafsmenn trúarinnar hröktust frá Íran og settust að í Haífa.

Bahá'í trúin hefur sitt eigið dagatal, með ártal sem miðast við árið 1844. Nýtt ár gengur í garð við jafndægur á vori. Hvert ár hefur 19 mánuði og hver mánuður 19 daga, með 4-5 aukadaga sem fylla upp í árið. Þess má geta að í hinu for-kristna dagatali ásatrúarmanna á Íslandi voru líka fáeinir utanmánaðardagar sem rúnnuðu af hlaupár og gerðu alla mánuðina jafn langa og voru kallaðir vetrarnætur. Rit bahá'í trúarinnar eru viðamikil og skorðast ekki við eina bók heldur margar bókahillur og hefur innan við helmingur verið þýddur yfir á ensku og sum helgustu rit trúarinnar hafa einungis tiltölulega nýlega verið þýdd yfir á ensku. Meðal helstu ritanna má nefna Kitáb-i-Aqdas (Hin helgasta bók), Kitáb-i-Íqán (Bók fullvissunnar), og Hulin orð, en taliíð er að rit Bahá’u’lláh ein og sér nemi um 100 bindum. Mörg rit, svo sem Bahá’í bænir og Úrval úr ritum Bahá’u’lláh, hafa verið þýdd á íslensku.[3]

Rit bahá'í trúarinnar eru viðamikil og skorðast ekki við eina bók heldur margar bókahillur og hefur innan við helmingur verið þýddur yfir á ensku og sum helgustu rit trúarinnar hafa einungis tiltölulega nýlega verið þýdd yfir á ensku.

Á Íslandi hófst útbreiðsla trúarinnar árið 1924 þegar Hólmfríður Árnadóttir varð fyrsti Íslendingurinn til að játa trúna, eftir kynni af bandarískri konu, Ameliu Collins. Árið 1936 var trúin boðuð opinberlega í fyrsta sinn á Íslandi á fundum og í fjölmiðlum. Andlegt svæðisráð var stofnað í Reykjavík árið 1965, og árið 1972 var fyrsta Andlega þjóðarráðið kosið. Í dag starfa sex andleg svæðisráð á Íslandi: í Reykjavík, Kópavogi, Hafnarfirði, Reykjanesbæ, Akureyri og Norðurþingi. Bahá’í þjóðarmiðstöð er staðsett að Kletthálsi 1 í Reykjavík, og samfélagið á land undir tilbeiðsluhús í Kollafirði og jörðina Skóga í Þorskafirði, þar sem skógrækt er stunduð.[4]

Á Norðurlöndunum hefur einungis Grænland hlutfallslega fleiri átrúendur en á Íslandi.[heimild vantar]. Þann 1. desember 2022 voru 324 meðlimir í Bahá'í samfélaginu á Íslandi. [5]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. „Home Page“. www.bahaitru.net. Sótt 27 júlí 2025.
  2. https://www.bahai.is/konur (október 2020). „Jafnrétti kynjanna“. Bahá’í samfélagið á Íslandi. Sótt júlí 2025.
  3. Eðvarð T. Jónsson (nóvember 2021). „Útgáfa – Bahá'í rit á íslensku“. Bahá’í samfélagið á Íslandi. Sótt júlí 2021.
  4. Bahá’í samfélagið á Íslandi (desember 2022). „Saga bahá'í trúarinnar á Íslandi“. Bahá’í samfélagið á Íslandi. Sótt júlí 2025.
  5. Skráning í trú og lífsskoðunarfélög...Þjóðskrá, sótt 24. des 2022