Cristina Fernández de Kirchner

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Cristina Fernández de Kirchner
Cristinakirchnermensaje2010.jpg
Forseti Argentínu
Í embætti
10. desember 2007 – 10. desember 2015
Persónulegar upplýsingar
Fædd19. febrúar 1953 (1953-02-19) (66 ára)
Tolosa, La Plata, Argentínu
ÞjóðerniArgentínsk
StjórnmálaflokkurRéttlætisflokkurinn
MakiNéstor Kirchner (g. 1975; d. 2010)
Börn2
HáskóliÞjóðarháskólinn í La Plata
Undirskrift

Cristina Elisabet Fernández de Kirchner (fædd 19. febrúar 1953) var forseti Argentínu frá 2007 til 2015, fyrrverandi öldungadeildarþingmaður og fyrrverandi forsetafrú. Hún vann forsetakosningarnar 2007 með rúmum 45,29% atkvæða, sem rétt dugði til að sleppa við aðra umferð. Fyrirrennari Cristinu í embætti var eiginmaður hennar, Néstor Kirchner.

Fernández de Kirchner var kjörin í embætti varaforseta Argentínu árið 2019 eftir að samstarfsmaður hennar, Alberto Fernández, vann sigur í forsetakosningum þann 27. október.[1]

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Cristina Fernández fæddist þann 19. febrúar árið 1953 í borginni La Plata í Buenos Aires-héraði. Hún hóf ung þátttöku í stjórnmálum með Réttlætisflokknum (sp. Partido Justicialista), helsta stjórnmálaflokki perónista í Argentínu, og var kjörin á héraðsþingið í Santa Cruz í Patagóníu árið 1989. Fernández náði kjöri á öldungadeild argentínska þingsins fyrir Santa Cruz-hérað árið 1995 og var endurkjörin árið 2001.[2]

Árið 2003 náði eiginmaður Cristinu, Néstor Kirchner, kjöri til embættis forseta Argentínu og var Cristina talin eitt helsta aðdráttaraflið í kosningabaráttu hans.[3] Cristina varð því forsetafrú samhliða því sem hún sat áfram á öldungadeild þingsins. Vegna bata í efnahagslífi Argentínu á þessum tíma náðu forsetahjónin verulegri alþýðuhylli og var þeim meðal annars líkt við fræg stjórnmálapör á borð við Juan og Evu Perón eða Bill og Hillary Clinton. Cristina vann kjör á öldungadeildina árið 2005 fyrir Buenos Aires-kjördæmi sem frambjóðandi „Sigurfylkingarinnar“ (sp. Frente para la Victoria) á móti annarri fyrrum forsetafrú, Hildu González de Duhalde.[2]

Þrátt fyrir miklar vinsældir ákvað Néstor að bjóða sig ekki fram til endurkjörs árið 2007. Þess í stað ákvað hann að stíga til hliðar og styðja Cristinu til framboðs sem forsetaefni vinstriarms perónistahreyfingarinnar.[4] Haft var fyrir satt að Néstor ætlaði sér að bjóða sig aftur fram til forseta að loknu kjörtímabili Cristinu og að þessi hlutverkaskipti hjónanna væri í reynd tilraun þeirra til að framlengja valdatíð sína með því að stíga í kringum reglur sem meina forseta Argentínu að sitja fleiri en tvö kjörtímabil í röð.[2][5] Cristina var kjörin forseti Argentínu árið 2007 með um 46,3% atkvæða og hét því að viðhalda efnahagsstefnu eiginmanns síns.[6]

Á fyrsta kjörtímabili Fernández de Kirchner döluðu vinsældir hennar nokkuð vegna ýmissa deilumála. Hún var til dæmis gagnrýnd fyrir harkaleg viðbrögð stjórnar hennar við mótmælum argentínskra bænda gegn nýjum innflutningsskatti á sojabaunum. Þá olli það minniháttar hneyksli og deilu við Bandaríkin þegar ferðataska full af Bandaríkjadollurum fannst á flugvelli í Argentínu sem fullyrt var að væri ólöglegt fjárframlag til kosningabaráttu Cristinu frá Hugo Chávez, forseta Venesúela.[7]

Haft var fyrir satt að Néstor Kirchner viðhéldi enn verulegum áhrifum á bak við tjöldin á forsetatíð eiginkonu sinnar. Ekkert varð þó úr endurkomu hans á forsetastól þar sem hann lést fyrir aldur fram árið 2010. Cristinu tókst að vinna sér inn hylli þjóðarinnar á ný á næstu árum og í könnun á kosningaárinu 2011 sögðust 58 prósent aðspurðra ánægðir með störf hennar.[8] Fernández de Kirchner bauð sig fram til endurkjörs árið 2011 og vann auðveldan sigur í fyrstu umferð með um 54.11% atkvæða.[9]

Á forsetatíð sinni kom Fernández de Kirchner á nýju kerfi almannatryggingabóta fyrir barnafjölskyldur, jók ríkisframlög til vísinda og rannsóknarmála, lögleiddi hjónaband samkynhneigðra og hóf réttarhöld yfir fjölda hermanna og annarra ráðamanna sem höfðu gerst sekir um mannréttindabrot í skítuga stríðinu.[10] Samkvæmt gögnum Alþjóðabankans tvöfaldaðist miðstétt Argentínu að stærð á forsetatíð hennar.[11]

Fernández de Kirchner lauk öðru kjörtímabili sínu árið 2015 og var ókjörgeng í kosningunum sem fóru fram það ár þar sem hún hafði þá gengt tveimur kjörtímabilum í röð. Í kosningunum báðu perónistar ósigur í fyrsta sinn í marga áratugi og hægrimaðurinn Mauricio Macri var kjörinn forseti Argentínu. Fernández de Kirchner sneri aftur á öldungadeild þingsins eftir að forsetatíð hennar lauk en skuggi spillingarmála úr stjórnartíð hennar fylgdi henni næstu árin. Árið 2015 skipaði dómari handtöku hennar vegna ásakana um að hún hefði sem forseti hylmt yfir meinta aðild Írans að hryðjuverkaárás á menningarsetur Gyðinga í Buenos Aires árið 1994. Þetta hefði hún gert til að tryggja hagstæða olíusamninga við Íran.[12] Næsta ár var hún jafnframt ákærð fyrir að hafa tekið við millj­ón­a doll­ara mútufé á yfir 12 ára tíma­bili.[13]

Þrátt fyrir ásakanir um spillingu bjuggust margir við því að Fernández de Kirchner myndi aftur bjóða sig fram til forseta fyrir perónista árið 2019. Þess í stað ákvað hún að vera varaforsetaefni í forsetaframboði Alberto Fernández, sem hafði verið ígildi forsætisráðherra í forsetatíð Néstors. Þann 27. október 2019 vann Fernández forsetakosningarnar gegn Macri. Talið er að vinsældir Cristinu hafi átt sinn þátt í kosningasigri Albertos, og margir kjósendur kváðust í reynd vera að greiða henni atkvæði líkt og hún væri sjálf í framboði til forseta fremur en varaforseta.[14] Fernández de Kirchner mun taka við embætti varaforseta Argentínu þann 10. desember 2019.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Atli Ísleifsson (28. október 2019). „Nýr forseti kjörinn í Argentínu“. Vísir. Sótt 28. október 2019.
  2. 2,0 2,1 2,2 Ásgeir Sverrisson (18. febrúar 2007). „Frúin í stað forsetans?“. Morgunblaðið. Sótt 1. nóvember 2019.
  3. „„Veit að hann er þorpari og þjófur““. Morgunblaðið. 29. apríl 2003. Sótt 1. nóvember 2019.
  4. Helgi Hrafn Guðmundsson (18. ágúst 2009). „Þegar fyrirmyndarnemandinn hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum kolféll“. Dagblaðið Vísir. Sótt 1. nóvember 2019.
  5. Ásgeir Sverrisson (3. júlí 2009). „Eiginkona Kirchners í forsetaframboð“. Morgunblaðið. Sótt 1. nóvember 2019.
  6. „Crist­ina Fern­and­ez kjör­in for­seti Arg­entínu“. mbl.is. 28. október 2007. Sótt 1. nóvember 2019.
  7. Ingibjörg B. Sveinsdóttir (19. júlí 2008). „Rifrildi forsetahjóna og full ferðataska af dollurum“. 24 stundir. Sótt 1. nóvember 2019.
  8. „La imagen positiva de Fernández sube a niveles de comienzos de su Gobierno“. Agencia EFE.
  9. „Kirchner end­ur­kjör­in for­seti“. mbl.is. 23. október 2011. Sótt 1. nóvember 2019.
  10. Harriet Alexander 10. desember 2015, „Argentina elections: Highs and lows of 12 years of the Kirchners". . (The Telegraph). Geymt frá upphaflegu greininni 11. október 2016. Skoðað 6. október 2016.
  11. „Argentina duplicó su clase media en la última década, dice informe del Banco Mundial“. Alþjóðabankinn. Sótt 1. nóvember 2019.
  12. „Handtaka fyrrverandi forseta fyrirskipuð“. Fréttablaðið. 14. desember 2017. Sótt 1. nóvember 2019.
  13. „Fyrr­ver­andi for­seti ákærður fyr­ir spill­ingu“. mbl.is. 21. desember 2018. Sótt 1. nóvember 2019.
  14. „Hetja hinna fá­tæku eða spill­inga­kvendi?“. mbl.is. 28. október 2019. Sótt 1. nóvember 2019.


Fyrirrennari:
Néstor Kirchner
Forseti Argentínu
(10. desember 200710. desember 2015)
Eftirmaður:
Mauricio Macri


  Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.