Refasmári
| Refasmári | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Blátt afbrigði (ssp. sativa) | ||||||||||||||||||
| Vísindaleg flokkun | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| Tvínefni | ||||||||||||||||||
| Medicago sativa L. | ||||||||||||||||||
| Undirtegundir | ||||||||||||||||||
|
Medicago sativa ssp. ambigua(Trautv.) Tutin |
Refasmári eða lúserna (fræðiheiti: Medicago sativa) er fjölær belgjurt af ertublómaætt sem gjarnan er ræktuð sem fóður fyrir nautgripi, hross, sauðfé og geitur. Það er auðverkanlegt sem hey.
Refasmári gerir kröfur um djúpan jarðveg þar sem rótakerfið getur teygt sig í allt að 4,5 metra dýpt. Ofanjarðar verður hann gjarnan metershár og endist í 3 til 12 ár í túni, allt eftir veðurfari. Eins og aðrar belgjurtir lifir refasmári í samlífi með rótarbakteríum sem binda köfnunarefni úr andrúmsloftinu og nýtist það plöntunni til vaxtar. Algengt er að Sinorhizobium meliloti lifi á rótum refasmára.
Refasmári hefur öfluga stólparót og getur vaxið langt niður í jörðu í leit að vatni. Hann þolir vel þurrk en þrífst ekki í þéttum og súrum jarðvegi eða þar sem grunnvatnsstaða er há. Sýrustig jarðvegs þarf að vera 6,0 eða hærra. Gulur refasmári (meticago falcata) er ekki eins kröfuharður á súrustig og blár refasmári.[1]
Refasmári er mest ræktaður í Bandaríkjunum en stærstu ræktunarsvæðin eru Kalifornía, Suður-Dakóta og Wisconsin.
Blóm refasmára eru blá 10 til 20 saman í hnapp og fræbelgir eru spírallaga, grænir í fyrstu en verða brúnir. Í hverjum fræbelgi eru 10 til 20 fræ. Refasmári eða alfalfa er mikið ræktað sem fóður og hefur ræktun þess vaxið mjög. Hæfilegt sáðmagn er 13 til 20 kíló á hektara. Best er að jarðvegur sé fosfór- og kalkríkur en refasmári getur sjálfur unnið nitur með aðstoð jarðvegsgerla. Mörg erfðabreytt afbrigði eru til af refasmára. [2]
Spírur refasmára eru ætar og bera hnetukeim. Þær eru notaðar í salöt og á samlokur.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]
