Mohamed Morsi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Mohamed Morsi
محمد مرسي العياط
Mohamed Morsi-05-2013.jpg
Forseti Egyptalands
Í embætti
30. júní 2012 – 3. júlí 2013
Persónulegar upplýsingar
Fædd(ur)

8. ágúst 1951 (1951-08-08) (67 ára)

El Adwah, Sharqia, Egyptaland
Stjórnmálaflokkur Frelsis- og réttlætisflokkurinn, Múslimabræðralagið
Maki Naglaa Mahmoud (g. 1979)
Börn 5
Starf Lögfræðingur, stjórnmálamaður
Undirskrift

Mohamed Morsi (f. 8. ágúst 1951) er egypskur stjórnmálamaður sem var fimmti forseti Egyptalands, frá 30. júní 2012 til 3. júlí 2013. Þann dag framdi hershöfðinginn Abdel Fattah el-Sisi valdarán og settist á valdastól í stað Morsi eftir fjöldamótmæli gegn forsetanum.[1] Morsi er íslamisti og meðlimur egypska Múslimabræðralagsins.

Morsi var kjörinn forseti Egyptalands árið 2012 í kjölfar byltingarinnar árið áður gegn Hosni Mubarak forseta.[2] Sem forseti setti Morsi tímabundnar stjórnartilskipanir sem gáfu honum óskoruð völd til að setja lög án aðhalds dómara og annarra lagastofnanna. Íslamistar á stjórnlagaþingi Egyptalands skrifuðu þá í flýti nýja stjórnarskrá og sendu hana forsetanum til staðfestingar og áætlaðrar þjóðaratkvæðagreiðslu áður en hæstiréttur Egyptalands gat tekið ákvörðun um lögmæti stjórnlagaþingsins. Sjálfstæðir fjölmiðlar sem voru ekki á málum hjá stjórn Morsi lýstu þessum verknaði sem „valdaráni íslamista“.[3] Þessi ágreiningsmál[4] og kvartanir yfir ofsóknum gegn blaðamönnum og mótmælendum[5] leiddu til nýrra fjöldamótmæla árið 2012.[6][7] Til að miðla málum dró Morsi því til baka stjórnartilskipanirnar sem höfðu aukið völd hans.[8] Þegar þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin samþykktu u.þ.b. tveir þriðju kjósenda nýju stjórnarskrána.[9]

Þann 30. júní 2013 brutust mótmæli út á ný um allt Egyptaland og andófsmenn kröfðust afsagnar forsetans.[10][11][12] Egypski herinn gaf Morsi þá úrslitakosti að ef honum tækist ekki að leysa úr stjórnmálakreppunni og uppfylla kröfur þeirra innan 48 klukkustunda myndi herinn grípa inn í og „marka þeirra eigin stefnu“ fyrir landið.[13] Morsi var síðan steypt af stóli þann 3. júlí að undirráði herráðs sem Abdel Fattah el-Sisi varnarmálaráðherra fór fyrir.[14][15] Herinn nam úr gildi nýju stjórnarskrána og stofnaði nýja stjórn undir forystu Sisi hershöfðingja.[16] Múslimabræðralagið mótmælti valdaráninu en mótmæli stuðningsmanna Morsi voru kveðin niður í Rabaa-fjöldamorðunum í ágúst 2013 þar sem um 817 almennir borgarar voru drepnir.[17]

Síðan Morsi var steypt af stóli hafa ríkissaksóknarar ákært hann fyrir ýmsa glæpi og sóst eftir því að hann sæti dauðarefsingu. Dauðadómur yfir Morsi hefur verið ógildur eftir áfrýjun og því verður réttað yfir honum í annað sinn. Morsi er enn í fangelsi.[18]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „Egypt's army chief Abdel Fattah al-Sisi receives a promotion ahead of likely presidency bid". Australian Broadcasting corporation. January 28, 2014. Skoðað May 4, 2015.
  2. „Muslim Brotherhood's Mohamed Morsi declared president of Egypt". The Guardian. 24 June 2012. Skoðað 9 January 2015.
  3. El Rashidi, Yasmine 7 February 2013, „Egypt: The Rule of the Brotherhood". New York Review of Books. Skoðað 24 September 2013. „The Islamists' TV channels and press called the completion of the draft constitution an 'achievement', 'historic', 'an occasion', 'another step toward achieving the goals of the revolution'. The independent and opposition press described it as 'an Islamist coup'."
  4. „Egypt's Mursi annuls controversial decree, opposition says not enough". Al Arabiya. 9 December 2012. Skoðað 9 December 2012. „The two issues – the decree and the referendum – were at the heart of anti-Mursi protests that have rocked Egypt in the past two weeks."
  5. Williams,, Daniel 15 August 2013, „Muslim Brotherhood abuses continue under Egypt's military". The Washington Post. Skoðað 22 August 2013.
  6. David D. Kirkpatrick 26 April 2012, „President Mohamed Morsi of Egypt Said to Prepare Martial Law Decree". The New York Times. (Egypt). Skoðað 8 December 2012.
  7. McCrumen, Stephanie og Hauslohner, Abigail 5 December 2012, „Egyptians take anti-Morsi protests to presidential palace". The Independent. (London). Skoðað 5 December 2012.
  8. „Egypt's Morsi rescinds controversial decree". Al Jazeera. 9 December 2012. Skoðað 30 September 2017.
  9. „Egypt’s constitution passes with 63.8 percent approval rate". Egypt Independent. 25 December 2012. Skoðað 30 September 2017.
  10. Alsharif, Asma 30 June 2013, „Millions flood Egypt's streets to demand Mursi quit". . (Reuters).
  11. Kelley, Michael 30 June 2013, „Sunday Saw 'The Biggest Protest In Egypt's History'". . (San Francisco Chronicle).
  12. „Millions March in Egyptian Protests". . (The Atlantic). 1 July 2013.
  13. Abdelaziz, Salma (1 July 2013). "Egyptian military issues warning over protests". CNN. Retrieved 1 July 2013.
  14. „Morsi told he is no longer the president". The Washington Post. Skoðað 3 July 2013. Snið:Dead link
  15. Weaver, Matthew og McCarthy, Tom 3 July 2013, „Egyptian army suspends constitution and removes President Morsi – as it happened". The Guardian. Skoðað 10 July 2013.
  16. Hendawi, Hamza og Michael, Maggie 2 July 2013, „Outlines of Egypt army's post-Morsi plan emerge". . Associated Press. Skoðað 2 July 2013.
  17. Kingsley, Patrick 16 August 2014, „Egypt's Rabaa massacre: one year on". The Guardian. Skoðað 30 September 2017.
  18. http://egyptianstreets.com/2016/11/15/egypt-court-overturns-morsi-death-sentence-in-prison-break-case/


Fyrirrennari:
Mohamed Hussein Tantawi (til bráðabirgða);
Hosni Mubarak
Forseti Egyptalands
(20122013)
Eftirmaður:
Adly Mansour (til bráðabirgða);
Abd al-Fattah as-Sisi