Jagúar

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Jagúar
Tímabil steingervinga: Ár-miðpleistósen – okkar daga
Junior-Jaguar-Belize-Zoo.jpg
Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Spendýr (Mammalia)
Ættbálkur: Rándýr (Carnivora)
Ætt: Kattardýr (Felidae)
Ættkvísl: Stórkettir (Panthera)
Tegund: P. onca
Tvínefni
Panthera onca
(Linnaeus, 1758)
Útbreyðslusvæði Jagúarinns
Útbreyðslusvæði Jagúarinns

Jagúar (fræðiheiti: Panthera onca) er ein af fjórum tegundin innan ættkvíslar stórkatta (panthera) sem lifa við hitabeltið í Ameríku og er eini stórkötturinn sem finnst þar. Það er þriðja stærsta kattardýrið í heiminum á eftir tígrisdýrinu og ljóninu.

Jagúar líkist blettatígri mest utan fyrir stærð og byggð en hagar sér meira eins og tígrisdýr. Þau vilja helst lifa í þykkum regnskógum og eins og tígrisdýrið hefur þessi kattartegund gaman af vatni.

Þau eru einstæð veiðidýr efst á matarkeðjunni og hefur mikilvægan hlut í að jafna út vistkerfi dýranna sem það veiðir. Það hefur óvenjulega sterkt bit sem það notar til að bíta á milli eyrnanna í heilann til að drepa dýr í einni árás.

Útrýmingarhættan[breyta]

Dýrunum fækkar með tímanum vegna breytinga umhverfis þess og atvika með bændur og veiðimenn, þrátt fyrir veiðibann. Það er verið að byggja fleiri og fleiri sveitabú, námur, veggir og bæir þar sem jagúarinn á heima og með því er verið að koma jagúarnum í útrýmingarhættu. Þegar að manneskjur byggja til dæmis sveitabæi á heimasvæði jagúarsins á hann til að veiða búfé á bæjunum sem veldur því að jagúarinn er ekki í miklu uppáhaldi hjá bændum.

Fæða[breyta]

Jagúar er, eins og öll önnur kattardýr, kjötæta og að minnsta kosti 87 tegundir eru veidd af þeim. Dæmi af þessum dýrum er til dæmis dádýr, krókódílar, snákur, apar, egg, skjaldbökur, froskar, fiskar, letidýr og eiginlega hvað sem jagúarinn getur fangað. Oftast veiðir jagúarinn á jörðinni en á það til að fara upp í tré og stökkva á bráðina úr trénu. Jagúarinn er með mjög kröftuga kjálka og beitar tennur og vanalega drepur hann bráðina með því að brjóta hauskúpuna.

Hegðun jagúars[breyta]

Jagúar gera heimili sín í alls konar umhverfi eins og skógum, regnskógum, mýrum, graslendi og stundum fjöllum. Þeir eru einfarar og lifa lífi sínu einir, nema þegar fengitíminn er og þá er auðvitað læðan með hvolpana. Svæði karldýrsins er á milli 19-53 ferkílómetrar á meðan kvendýrið er bara með 10 - 37 ferkílómetra. Karldýrið deilir oft svæði sínu með nokkrum kvendýrum en hann verndar heimasvæðið sitt frá öðrum karldýrum til að tryggja að öll kvendýrin séu með honum en ekki einhverjum öðrum. Ólíkt öðrum kattardýrum finnst jagúarnum gott að vera í vatni. Hann syndir oft í vötnum, leikur sér og þvær sér. Hann á það einnig til að veiða fiska í vatninu.

Einkennismerki Wikiorðabókar
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
Einkennismerki Wikilífvera
Wikilífverur eru með efni sem tengist