Júlía Tímósjenkó

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Júlía Tímósjenkó
Ю́лія Тимоше́нко
Yulia Tymoshenko, 2010.JPG
Forsætisráðherra Úkraínu
Í embætti
24. janúar 2005 – 8. september 2005
Í embætti
18. desember 2007 – 4. mars 2010
Persónulegar upplýsingar
Fædd27. nóvember 1960 (1960-11-27) (58 ára)
Dnipro, Sovétríkjunum (nú Úkraínu)
ÞjóðerniÚkraínsk
StjórnmálaflokkurFöðurland
MakiOleksandr Tímósjenkó
Börn1
HáskóliHinn þjóðlegi námuháskóli Úkraínu
Þjóðarháskólinn í Dnipropetrovsk
Þjóðlegi efnahagsháskólinn í Kænugarði

Júlía Volodymyrivna Tímósjenkó (úkraínska: Ю́лія Володи́мирівна Тимоше́нко) (f. 27. nóvember 1960) er úkraínskur stjórnmálamaður. Hún var einn af leiðtogum appelsínugulu byltingarinnar árin 2004 – 2005[1] og var tvisvar forsætisráðherra Úkraínu, frá 24. janúar til 8. september 2005 og aftur frá 18. desember 2007 til 4. mars 2010.

Tímósjenkó er leiðtogi stjórnmálaflokksins Föðurlands, sem hefur 19 fulltrúa á úkraínska þinginu um þessar mundir. Árið 2012 hafði Föðurland hlotið flest atkvæði og unnið 101 af 450 þingsætum. Tímósjenkó hlaut 12,81% atkvæða í forsetakosningum Úkraínu árið 2014 og lenti í öðru sæti á eftir Petró Pórósjenkó.[2] Tímósjenkó hafði áður boðið sig fram til forseta árið 2010 en tapaði naumlega fyrir Viktor Janúkóvitsj í annarri umferð kosninganna.

Eftir forsetakosningarnar 2010 var Tímósjenkó ákærð fyrir ýmsa glæpi. Þann 11. október var hún sakfelld fyrir fjárdrátt og misbeitingu valds og dæmd til sjö ára fangelsisvistar og um 21 milljarða króna fjársektar. Margar erlendar ríkisstjórnir og stofnanir, þar á meðal Evrópusambandið, Bandaríkin, Mannréttindavaktin og Amnesty International, töldu réttarhöldin hlutdræg í garð Tímósjenkó. Evrópusambandið setti lausn hennar úr fangelsi sem skilyrði fyrir því að samkomulag um nánari tengsl sambandsins við Úkraínu yrði undirritað.

Tímósjenkó var leyst úr haldi þann 22. febrúar árið 2014, á lokadögum byltingarinnar gegn Janúkóvitsj forseta.[3] Úkraínska þingið kaus að endurskoða úkraínsk glæpalög og fella niður glæpina sem hún hafði verið dæmd fyrir. Eftir byltinguna lokuðu hæstiréttur Úkraínu og Mannréttindadómstóll Evrópu máli hennar og lýstu því yfir að enginn glæpur hefði verið framinn.

Tímósjenkó styður inngöngu Úkraínu í Evrópusambandið og Atlantshafsbandalagið en er á móti inngöngu landsins í Evrasíska efnahagssambandið. Í fangelsi hafði hún farið í hungurverkfall til þess að knýja ríkisstjórn Janúkóvitsj til þess að staðfesta fyrirhugaðan samning um nánari tengsl við Evrópusambandið.[4]

Tímósjenkó bauð sig fram til forseta í þriðja sinn árið 2019 en lenti í þriðja sæti með um 14 prósentum atkvæða í fyrstu umferð kosninganna þann 31. mars, á eftir Pórósjenkó forseta og leikaranum Volodimír Selenskij.[5]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „Lýðskrumari eða byltingarhetja?“. Morgunblaðið. 7. desember 2004. Sótt 2. október 2018.
  2. „Porosjenkó líklega næsti forseti Úkraínu“. Viðskiptablaðið. 26. maí 2014. Sótt 2. október 2018.
  3. „Júlía Tímósj­en­kó leyst úr haldi“. mbl.is. 22. febrúar 2004. Sótt 2. október 2018.
  4. „Júlía Tímósjenkó hætt í mótmælasvelti“. RÚV. 6. október 2013. Sótt 2. október 2018.
  5. „Grín­ist­inn langefst­ur í út­göngu­spám“. mbl.is. 31. mars 2019. Sótt 31. mars 2019.


Fyrirrennari:
Mykola Azarov
(til bráðabirgða)
Forsætisráðherra Úkraínu
(24. janúar 20058. september 2005)
Eftirmaður:
Júrij Jekhanurov
Fyrirrennari:
Viktor Janúkóvitsj
Forsætisráðherra Úkraínu
(18. desember 20074. mars 2010)
Eftirmaður:
Olexander Túrtsínov
(til bráðabirgða)