El Salvador
|
|||||
| Kjörorð: Dios, Unión, Libertad (spænska: Guð, eining, frelsi) |
|||||
| Þjóðsöngur: Saludemos la Patria orgullosos | |||||
![]() |
|||||
| Höfuðborg | San Salvador | ||||
| Opinbert tungumál | spænska | ||||
| Stjórnarfar | Lýðveldi Antonio Saca |
||||
| Flatarmál • Samtals • Vatn (%) |
149. sæti 21.040 km² 1,5 |
||||
| Mannfjöldi • Samtals (?) • Þéttleiki byggðar |
97. sæti 6.704.932 318,7/km² |
||||
| VLF (KMJ) • Samtals • á mann |
áætl. 2004 31.170 millj. dala (91. sæti) 4.379 dalir (111. sæti) |
||||
| Gjaldmiðill | Bandaríkjadalur og El Salvador colón | ||||
| Tímabelti | UTC -6 | ||||
| Þjóðarlén | .sv | ||||
| Landsnúmer | 503 | ||||
El Salvador er land í Mið-Ameríku með landamæri að Gvatemala í norðvestri og Hondúras í norðaustri og strönd að Kyrrahafi í suðri. Landið er það þéttbýlasta á meginlandi Ameríku.
Borgarastríð [breyta]
Borgarastríðið í El Salvador (1979 – 1992) voru átök á milli hers ríkisstjórnar El Salvador, sem studdur var af Bandaríkjunum, og uppreisnarmanna í bandalaginu Farabundo Martí National Liberation Front (FMLN). En það var bandalag fimm vinstrisinnaðra skæruliðahópa. Kúba og önnur kommúnistaríki studdu við uppreisnarmennina. Veruleg spenna og ofbeldi höfðu verið til staðar áður en að borgarastríðið skall á og varði í tólf ár.
Borgarastríð El Salvador er önnur lengsta borgarastyrjöld í Suður-Ameríku en sú lengsta var í Guatemala. Átökunum lauk árið 1990. Ekki er vitað hve margir hurfu á meðan stríðinu stóð en meira en 75 þúsund manns voru drepnir.
Árið 1979 tók herforingjastjórnin við völdum í El Salvador. Það er að segja, hún steypti af stóli þáverandi forseta El Salvador, Carlos Humberto Romero hershöfðingja. Bæði öfgasinnaðir hægri- og vinstrimenn voru á móti nýju ríkisstjórninni. Spenna jókst og landið var á barmi uppreisnar. Illa þjálfaðir hermenn hers El Salvador tóku þátt í kúgun og morðum. Það eftirtektarverðasta var El Mozote fjöldamorðin í desember 1981. Á næstu tveimur árum (1982 – 1983) voru um það bil átta þúsund óbreyttir borgarar myrtir af herliði stjórnvalda.
Um 1985 var minna um morð af völdum herliðanna en við og við var manneskja drepin og skilin eftir fyrir alla að sjá með þeim tilgangi að halda þeim hræddum við hvað gæti gerst ef þau snérust gegn þeim. Dauðasveitum ríkisins hafði tekist að gereyða mörgum stéttarfélögum og stjórnmálasamtaka. Þeir sem lifðu af neyddust til að flýja landið eða bætast í lið við skæruliðahópana.
Í lok áratugsins hafði lífskjörum íbúanna dregist saman um 30% frá árinu 1983. Fæstir höfðu aðgang að hreinu vatni eða heilsugæslu. Atvinnuleysi varð um það bil 50% og kaupmáttur lækkaði um 54% frá árinu 1979 fyrir þá sem héldu vinnu.
Á þessum tólf árum var hömlulaus mannréttindabrot framin bæði af ríkisstjórninni og vinstrisinnuðum skæruliðahermönnum. Umboðið lýsti því yfir að þeir sem frömdu þessi mannréttindabrot yrðu fjarlægðir úr stjórnvalda-eða herstöðu.
Borgarastyrjöldinni lauk árið 1992 og hapultepec Peace Accords varð einn af helstu stjórnmálaflokkunum.
Undir yfirráðum annarra ríkja:
Bandarísku Jómfrúaeyjar | Angvilla | Arúba | Bermúda | Bresku Jómfrúaeyjar | Caymaneyjar | Grænland | Gvadelúpeyjar | Hollensku Antillur | Martiník | Montserrat | Navassaeyja | Púertó Ríkó | Sankti Pierre og Miquelon | Turks- og Caicoseyjar
