Atvinnuleysi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Atvinnuleysi nefnist það þegar einstaklingur fær ekki atvinnu þegar hann leitar að henni, þótt hann sé fær um að vinna. Hlutfall atvinnulausra af vinnuafli er mikilvæg hagtala.

Margar ástæður geta legið að baki atvinnuleysi í löndum. Peningamagnsinnar telja að aðalatriðið sé að halda verðbólgu í skefjum og þá muni hagvöxtur sjá til þess að atvinna skapist. Þeir sem aðhyllast hugmyndir John Maynard Keynes (Keynessinnar) líta hins vegar á það sem eitt af hlutverkum hins opinbera að örva hagkerfið með opinberum framkvæmdum, og þannig koma í veg fyrir atvinnuleysi.

[breyta] Atvinnuleysi á Íslandi

Skilgreiningu á atvinnuleysi er að finna í lögum um atvinnuleysistryggingar.^[1] Felur hún m.a. í sér að viðkomandi þarf að leita sér að atvinnu með virkum hætti og vera tilbúinn til þess að hefja vinnu, bjóðist hún, vilji hann þiggja atvinnuleysisbætur. Á Íslandi er velferðarkerfi sem tryggir m.a. grunnatvinnuleysisbætur. Félagsmálaráðherra fer með málefni atvinnuleysisbóta og setur reglugerð.^[2] Vinnumálastofnun sér um afgreiðslu atvinnuleysistrygginga.

Á árunum 1991-2007 var atvinnuleysi á Íslandi að meðaltali 3,3%. Samkvæmt nýjustu tölum Hagstofu Íslands er atvinnuleysi nú 7,7% eða hálfu prósenti lægra en það var í febrúar.^[3] Hlutfall þeirra sem eru í hlutastarfi en þiggja hlutfallslegar atvinnubætur fer hækkandi.^[4] Í janúar 2009 mældist atvinnuleysi 5,1% hjá körlum og 2,9% hjá konum, alls 4%. Atvinnuleysið er mest meðal fólks á aldrinum 16-24 ára, eða 10,8%. Frá fjórða ársfjórðungi 2007 til fjórða ársfjórðungs 2008 fjölgaði atvinnulausum um 3.900 manns.^[5] Sökum efnahagskreppunnar er spáð 10% atvinnuleysi í byrjun árs 2010.^[6]

[breyta] Tilvísanir

[breyta] Tenglar

• Alþjóðavinnumálastofnunin
• OECD atvinnuleysistölur
• Vinnumálastofnun Íslands
• Lög um atvinnuleysistryggingar