Stóner-rokk

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search

Stóner rokk, Stóner metall eða „hasshausa rokk“ er undirstefna þungarokks. Þar er blandað saman eiginleikum úr Blús rokki, Sýru rokki , Klassísku þungarokki og Doom metal. Stefnan einkennist af hægum töktum, þungum bassa og hljóðtrufluðum gíturum sem oft eru stilltir í lægri tóntegundir.[1] Framleiðsla og söngur eru mjög hrá. Stefnan spratt upp fyrri part 20. aldar með hljómsveitum á borð við Kyuss og Sleep.

Uppruni heitis[breyta | breyta frumkóða]

Slangrið „Stóner rokk“ kemur upprunalega með plötunni Burn One Up! A Music For Stoners, safnplata frá plötufyrirtækinu Roadrunner Records sem gefin var út 1997.[2] Á henni mátti heyra í Kyuss, Sleep, Fu Manchu og Queens of the Stone Age. Stuttu eftir gaf MeteorCity Records út Stóner rokk safnplötuna Welcome To MeteorCity: Desert Rock, Sludge and Cosmic Doom. Margir voru ósáttir með gælunafnið sem stefnan hafði fengið, sögðu að nafnið gæfi til kynna neyslu kannabisefna hjá tónlistarmönnum og þar að leiðandi að hún höfðaði aðeins til takmarkaðs hóps fólks.[3]

Saga[breyta | breyta frumkóða]

Áhrifavaldar á 7. áratug til miðs 9. áratugs[breyta | breyta frumkóða]

Hægt er að benda á nokkrar hljómsveitir og tilekin lög þegar rekja á rætur Stóner rokks. Stefnan er undirstefna Þungarokks og á þar að leiðandi rætur að rekja á svipaðar slóðir. Black Sabbath eru oft taldnir kóngar stóner rokks og miklir mótendur Þungarokks yfirleitt. Plöturnar Master of Reality og Black Sabbath Vol.4 eru oft kenndar við stofnun Stóner rokksins.[4] Til að mynda hefur hljómveitin Sleep tekið lög af þessum plötum. Fyrrum söngvari Sleep, Al Cisnero, segir sjálfur að „tónlist hefur aðeins farið versnandi eftir útgáfu plötunnar Black Sabbath Vol.4“.[5] Greg Parto ritaði á síðunni Allmusic; „þegar talað er um Stóner rokk þá er algengt að horft sé framhjá hljómsveitinni Blue Cheer“.[6] Fyrsta plata þeirra Vincebus Eruptum er talinn mikill áhrifavaldur í Stóner rokki og einnig mótun Þungarokks yfir höfuð.[7] Sir Lord Baltimore er hljómsveit frá árinu 1968 sem hefur verið skilgreind sem guðfaðir Stóner rokks og einnig hefur hljómsveitinn Leaf Hound verið margoft tengd við stofnun Stóner rokks.[8] Eina plata hljómsveitarinnar Primevil, Smokin‘ bats at Camton‘s frá árinu 1974 hefur verð kölluð „hornsteinn Stóner rokks“.[9] Jim DeRogatis segir að Stóner rokkið er undir áhrifum frá djamm senum banda eins og Cream, Black Sabbath, Deep purple og Hawkwind. Einnig bætir hann við að rætur Stóner rokks felast í plötunni Master of Reality með Black Sabbath, plötum Hawkwinds frá 1973-1977, frægustu lögum Blue Cheer, Machine Head með Deep Purple og safnplatan Workshop of the Telescopes með Blue Öyster Cult.[10] Á Allmusic er stefnunni lýst sem slíkri; „Stóner metal bönd uppfæra löngu, ,,hugar-bjöguðu djömm og ofur þungu gítartakta frá hljómsveitum á borð við Black Sabbath, Blue Cheer, Blue Öyster Cult og Hawkwind með að sía sýrurokk áhrifin í gegnum hljóm grugg stefnunnar.“[11]

Sum bönd fengu ekki innblástur frá gömlu rokkgoðunum. Josh Homme fyrrum gítarleikari Kyuss og stofnandi Queens of the Stone Age segir að hann hafi aldrei haft áhuga á Þungarokki, reyndi meira að segja að forðast að hlusta á tónlist sem átti að vera innblástur í senuna. Frekar náði hann í innblástur frá Pönk-rokk plötum á borð við My War með hljómsveitinni Black Flag.[12]

Stóner rokk á seinni hluta 9. áratugs til 21. aldarinnar[breyta | breyta frumkóða]

Í Kaliforníu á seinni part 9. áratugsins mynduðust nokkur bönd sem hófu Stóner rokk senuna. Þó er fyrsta plata Soundgarden, Ultramega OK sem kom út 1988, talin fyrsta plata sem mætti skilgreina sem Stóner rokk.[13] Stóner rokkið myndaðist í kringum það sem mætti kalla Palm desert senuna. Í þeirri senu voru bönd á borð við Kyuss, Nebula, Fu manchu og fleiri. Fyrsta plata Kyuss Blues for the Red Sun kom hljómsveitinni strax á kortið og er talinn mikill hornsteinn í þungri tónlist.[14] Árið 1992 kom út platan Sleep‘s Holy Mountain með hljómsveitinni Sleep. Þessi plata varð strax elskuð af aðdáendum Stóner rokks og voru þessi tvö bönd kölluð „leiðtogar senunnar“.[15] Sama ár kom úr platan Spine of God frá þeim félögum í Monster Magnet. Hljómsveitin kom frá New Jersey og hafði þá tileinkað sér hljóm frá fyrr upptöldum böndum. Hljómsveitinn Acid Kings varð til í Kaliforníu á svipuðum tíma.

Í Bretlandi varð til hljómsveit að nafni Acrimony sem mótaði Stóner rokk senuna þar. Þótt þeir náðu aldrei almennilegri frægð hjálpuðu þeir verulega við myndun Stóner rokks í Bretlandi.[16] Meðal breskra Stóner rokk hljómsveita má nefna Orange Goblin, Electric Wizard og The Heads.

Eftir að Kyuss hættu árið 1995 fór gítarleikari hljómsveitarinnar Josh Homme að vinna að nýu verkefni sem heitir Desert Sessions. Verkefnið fór af stað í ágúst 1997 og fékk hann í lið með sér tónlistarmenn úr Palm Desert senunni og er verkefnið enn í gangi í dag.[17]

Í september 1997 var stofnuð búð að nafni All That's Heavy í Albuquerque, New Mexico. Eigendur voru Jadd Shickler og Aaron Emmel og seldu þeir sjaldgæft efni með hljómsveitunum Kyuss, Moster Magnet og Fu Manchu. Fljótt fór búðin að bæta við sig og fóru að taka við plötum frá hljómsveitum með svipaðan stíl. Tillaga var birt á heimasíðu fyrrum Kyuss aðdáenda að búðin ætti að gefa út plötu með tónlist sem ætti að höfða til aðdáanda Kyuss. Var þá stofnað útgáfufyrirtækið Meteor City Records og gáfu þau út plötuna Welcome to MeteorCity: Desert Rock, Sludge and Cosmic Doom. Platan kom út í Maí 1998 og innihélt lög með hljómsveitum eins og The Atomic Bitchwax, Sixty Watt Shaman, Dozer, Fatso Jetson, Los Natas, Lowrider, Demon Cleaner og Goatsnake. Allt voru þetta bönd úr neðanjarðar senunni og fyrsta sinn sem þau hljómuðu á plötu.

Samkvæmt stofnendum MeteorCity Records var á þessum tíma ekkert sem hét beinlínis Stóner rokk og var tónlistin oft kölluð einfaldlega þungarokk eða metal.[18] „tónlistin féll ekki undir neina ákveðna senu sem var í gangi á þeim tíma, það þurfti að kalla tónlistina eitthvað og varð Stóner rokk fyrir valinu.“[18] Seinna fóru þessar neðanjarðar hljómsveitir á samning hjá MeteorCity Records, hljómsveitir úr Palm Desert senuni og einnig víða frá evrópu.[19]

Vefslóðin Stonerrock.com var stofnuð árið 1999 og varð hún að ákveðin grunnstoð hjá þungarokks aðdáendum. [20]

Stóner rokk á 21. öldinni til dagsins í dag[breyta | breyta frumkóða]

Matt Pike söngvari hljómsveitarinnar high on Fire.

Árið 2000 kom út platan Rated R með hljómsveitinni Queens of the Stone Age sem var annað verkefni hans Josh Homme. Platan vakti nokkra athygli á þeim tíma.[21] Næsta plata þeirra Songs for the Deaf er talin sjöunda besta Metal plata allra tíma samkvæmt Roadrunner records.[22]

Plötufyrirtækið Small Stone Records stóðu fyrir að gefa út þrjá diska þar sem tekin voru lög frá 1970 og endurspiluð af Stóner rokk hljómsveitum[23]. Plöturnar heita Right in the Nuts: A tribute to Aerosmith (2000), Sucking the 70‘s(2002) og Sucking the 70‘s – back in the saddle again (2006).

Hljómsveitinn High on Fire var stofnuð 1998 af fyrrum gítarleikara Sleep, Matt Pike. Fyrsta plata þeirra The Art of Self Defence kom úr árið 2000 og fékk þó nokkuð góðar móttökur.[24] Hljómsveitin er enn virk.[25]

Nokkrir hljómsveitameðlima Kyuss komu saman aftur í mars 2011 undir nafninu Kyuss Lives!. Þeir fóru í tónleikaferðalag undir því nafni og spiluðu víða um Evrópu. Í mars 2012 var lögð fram kæra frá Josh Homme og bassaleikaranum Scott Reeder að hálfu þeirra John Garcia og Brant Bjork vegna notkunar nafnsins Kyuss.[26]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. http://rateyourmusic.com/genre/Stoner+Rock/ Skoðuð 11.mars 2012.
  2. http://www.fastnbulbous.com/stoner-rock.htm Skoðuð 11.mars 2012.
  3. Jessica Hundley og John Srebalus. 2008. Such Hawks Such Hounds. Long Song Pictures, Draw Pictures.
  4. http://www.allmusic.com/artist/black-sabbath-p3693/biography Skoðuð 13.mars 2012.
  5. Jessica Hundley og John Srebalus. 2008. Such Hawks Such Hounds. Long Song Pictures, Draw Pictures.
  6. http://www.allmusic.com/album/r787619 Skoðuð 11.mars 2012
  7. http://www.allmusic.com/artist/p3713
  8. Sleazegrinder (March 2007). "The Lost Pioneers of Heavy Metal". Classic Rock.
  9. http://www.allmusic.com/album/r63852 Skoðuð 11.mars 2012.
  10. http://www.jimdero.com/OtherWritings/OtherStonersMDhtm Skoðuð 11.mars 2012.
  11. http://www.allmusic.com/style/stoner-metal-ma0000011961 Skoðuð 11.mars 2012.
  12. http://www.guardian.co.uk/music/2011/mar/25/kyuss-stoner-queens-stone-age Skoðuð 12.mars 2012.
  13. http://web.archive.org/web/20071203020527/http://www.rollingstone.com/reviews/album/233746/review/5943680?utm_source=Rhapsody&utm_medium=CDreview Skoðuð 11.mars 2012.
  14. http://www.allmusic.com/artist/kyuss-p39911/biography Skoðuð 11.mars 2012.
  15. http://www.allmusic.com/artist/sleep-p5456/biography Skoðuð 12.mars 2012.
  16. http://www.allmusic.com/artist/acrimony-p276037/biography Skoðuð 12.mars 2012.
  17. http://www.allmusic.com/artist/desert-sessions-p562207/biography Skoðuð 13.mars 2012.
  18. 18,0 18,1 Jessica Hundley og John Srebalus. 2008. Such Hawks Such Hounds. Long Song Pictures, Draw Pictures.
  19. http://www.cuttingedgerocks.com/Meteor.html Skoðuð 13.mars 2012.
  20. http://www.metalglory.de/interviews.php?nr=708 Skoðuð 13.mars 2012.
  21. http://archive.is/20120530061643/http://www.chartstats.com/artistinfo.php?id=557 Skoðuð 13. mars 2012.
  22. http://pub37.bravenet.com/forum/static/show.php?usernum=3172289350&frmid=10&msgid=1021337&cmd=show Skoðuð 13.mars 2012.
  23. www.smallstonerecords.com Skoðuð 13.mars 2012.
  24. http://www.stylusmagazine.com/reviews/high-on-fire/the-art-of-self-defence.htm Skoðuð 13.mars 2012.
  25. http://www.popmatters.com/pm/review/121162-high-on-fire-snakes-for-the-divine Skoðuð 13.mars 2012.
  26. http://www.gigwise.com/news/71347/Josh-Homme-files-lawsuit-against-Kyuss-Lives Skoðuð 13.mars 2012.