Fara í innihald

LGB Samtökin

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Samtökin 22)
LGB Samtökin
Stofnun2020; fyrir 6 árum (2020)
ForstöðumaðurEldur Ísidór Deville
Vefsíðahttps://www.lgbsamtokin.is/

LGB Samtökin, áður nefnd Samtökin 22, eru íslensk félagasamtök sem lýsa sjálfum sér sem hagsmunasamtökum homma og lesbía. Samtökin telja kynin aðeins vera tvö (karlkyn og kvenkyn) og kynhneigðirnar vera þrjár (samkynhneigð, gagnkynhneigð og tvíkynhneigð).[1] Þar sem samtökin viðurkenna hvorki tilvist trans fólks[2][3] né tilvist fólks með ódæmigerð kyneinkenni (e. intersex)[2] og hafa beitt sér gegn aukinni vernd þeirra og fræðslu um trans málefni líta gagnrýnendur þeirra á þau sem transfóbíska hreyfingu.[4][5] Samtökin sjálf hafna slíkum ásökunum en segjast vera andvíg „transferli barna“.[5][6][7]

Söguágrip

[breyta | breyta frumkóða]

Samtökin 22 voru upphaflega stofnuð árið 2020 að undirlagi Elds Ísidórs Deville, Ivu Marínar Adrichem og fleiri sem íslensk systursamtök bresku samtakanna LGB Alliance(en).[8] LGB Alliance eru samtök sem klufu sig úr Stonewall(en), hagsmunasamtökum hinsegin fólks í Bretlandi, vegna óánægju með jákvæða afstöðu samtakanna til trans fólks.[9] Samtökin voru stofnuð undir nafninu LGB teymið en breyttu síðar nafninu í Samtökin 22, sem samsvarar nafni Samtakanna '78, stærstu hagsmunasamtaka hinsegin fólks á Íslandi. Þrátt fyrir líkindin með nöfnum hreyfinganna er ekki um að ræða tengd félög.[10]

Samtökin 22 vöktu fyrst þjóðarathygli á Íslandi í nóvember 2022 þegar þau skiluðu inn umsögn til Alþingis um lagafrumvarp þingkonunnar Hönnu Katrínar Friðriksson um bann við bælingarmeðferðum á hinsegin fólki. Í umsögninni sögðust samtökin fagna fyrirætlunum um að banna bælingarmeðferðir gegn samkynhneigð en mótmæltu því að bælingar á kynvitund og kyntjáningu yrðu einnig bannaðar.[11] Í þingræðu þann 15. nóvember 2022 gagnrýndi Daníel E. Arnarsson, varaþingmaður Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs og framkvæmdastjóri Samtakanna '78, það að tekið hefði verið við umsögn Samtakanna 22 um frumvarpið og sagði samtökin tengjast erlendum samtökum sem væru á lista yfir haturssamtök. Samtökin 22 brugðust við ummælum Daníels með því að kvarta til forseta Alþingis yfir meintum brotum hans gegn siðareglum þingsins.[12] Kvörtun þeirra var vísað frá í desember sama ár.[13]

Í apríl árið 2023 skrifuðu tæplega 300 samkynhneigðir Íslendingar undir grein sem birt var á vefmiðlinum Vísi þar sem Samtökin 22 voru fordæmd og því mótmælt að þau kölluðu sig hagsmunasamtök samkynhneigðra. Undirrituð að greininni sögðu ljóst að starf Samtakanna 22 „[snerist] ekki um réttindabaráttu eða hagsmunagæslu samkynhneigðra heldur baráttu gegn réttindum og hagsmunum annarra hópa“.[14][15]

Í september 2023 tilkynnti Reykjavíkurborg Samtökin 22 til lögreglu eftir að Eldur Deville og tveir aðrir meðlimir samtakanna komu óboðnir inn í Lang­holts­skóla. Að eigin sögn voru þeir komnir til að krefjast svara vegna ábendingar foreldra um að plaköt með upplýsingum um BDSM væru á veggjum skólans. Þeir tóku upp myndbönd af skólastarfsfólki á meðan þeir kröfðu það svara en var síðan vísað burt.[16]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. Eldur Smári Kristinsson (1. maí 2025). „Varðandi lögmæti kyneinkennabreytinga á börnum og tilheyrandi löggjöf og forsendur“. Ísland.is.
  2. 1 2 „Gildin okkar“. Samtökin 22. Sótt 26 maí 2025.
  3. Samtökin 22 (7. nóvember 2022). „Umsögn Samtakanna 22 - Hagsmunasamtaka Samkynhneigðra um frumvarp til laga um breytingu á almennum hegningarlögum nr. 19/1940, með síðari breytingum (bælingarmeðferð), þskj. 45, 45. mál“ (PDF). Alþingi.
  4. „Samtökin22“. Samtökin '78. Sótt 26 maí 2025.
  5. 1 2 Pétursson, Heimir Már (17 nóvember 2022). „Tekist á um bælingarfrumvarp - Vísir“. visir.is. Sótt 26 maí 2025.
  6. Gunnarsson, Björgvin (9 ágúst 2023). „Formaður meintra haturssamtaka svarar Önnu Kristjáns: „Ágreiningur er ekki hatur" -“. Mannlíf. Sótt 26 maí 2025.
  7. „Morgunblaðið - Opið bréf til landlæknis“. www.mbl.is. Sótt 26 maí 2025.
  8. Sylvía Hall (21. september 2020). „Efast um að „LBG teymið" eigi upp á pallborðið hjá hinsegin samfélaginu“. Vísir. Sótt 17. september 2023.
  9. Freyr Rögnvaldsson (21. september 2020). „Gagnrýna tilraun til stofnunar transfóbískra samtaka á Íslandi“. Stundin. Sótt 17. september 2023.
  10. „Samtökin 22“. Samtökin '78. Sótt 17. september 2023.
  11. „Öll erindi í 45. máli: almenn hegningarlög (bælingarmeðferð) 153. löggjafarþing. Erindi og umsagnir“. Alþingi. Sótt 17. september 2023.
  12. Heimir Már Pétursson (17. nóvember 2022). „Tekist á um bælingarfrumvarp“. Vísir. Sótt 17. september 2023.
  13. Bjarki Sigurðsson (7. desember 2022). „Máli Samtakanna 22 gegn varaþingmanni VG vísað frá“. Vísir. Sótt 17. september 2023.
  14. „Samtökin 22 eru ekki í okkar nafni“. Vísir. 24. apríl 2023. Sótt 17. september 2023.
  15. Kolbeinn Tumi Daðason (24. apríl 2023). „Samtökin 22 eru ekki í okkar nafni“. Vísir. Sótt 17. september 2023.
  16. Margrét Marteinsdóttir (8. september 2023). „Reykjavíkurborg tilkynnir Samtökin 22 til lögreglu“. Heimildin. Sótt 17. september 2023.