Kórónaveira

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Kórónaveira
Mynd úr rafeindasmásjá af IBV veirum
Mynd úr rafeindasmásjá af IBV veirum
Render of 2019 nCoV virion
Render of 2019 nCoV virion
Vísindaleg flokkun
Ríki: Veirur
Skipting: Riboviria
Fylking: incertae sedis
Ættbálkur: Nidovirales
Ætt: Coronaviridae
Undirætt: Orthocoronavirinae
Ættkvíslir
Samheiti
  • Coronavirinae

Kórónavírus er veira sem tilheyrir ættinni Coronaviridae, sem aftur er undir Nidovirales. Kórónavírus er talinn valda u.þ.b. 10% kveftilfella hjá fullorðnum. Hann smitast aðallega að vetrarlagi og snemma vors. Af meir en 30 greindum tegundum, sýkja 3 eða 4 manneskjur. Erfitt er að rækta þá í rannsóknarstofum. Nafn sitt hafa þeir fengið vegna líkingar við kórónu.

Kórónavírus er uppspretta nokkurra sjúkdóma hjá dýrum, þar af nokkurra mjög alvarlegra sjúkdóma sem geta smitast yfir í manneskjur, sjá: zoonosis. SARS er talinn dæmi um það, ásamt MERS og lungnabólgu.[1][2].

Wuhan-vírus, 2019-nCoV[breyta | breyta frumkóða]

Nýtt afbrigði af kórónavírus var uppgötvað í Wuhan í desember 2019. Það nefnist 2019-nCoV. Fyrir fólk með veiklað ónæmiskerfi getur vírusinn komið sér fyrir í neðri hluta öndunarvegar og valdið lungnabólgu eða bronkítis.[3][4]

Flokkun[breyta | breyta frumkóða]

Kórónavírustegundir:

  • Ættkvísl Alphacoronavirus
    • Undirættkvísl Colacovirus
      • Tegund Bat coronavirus CDPHE15
    • Undirættkvísl Decacovirus
      • Tegund Rhinolophus ferrumequinum alphacoronavirus HuB-2013
    • Undirættkvísl Duvinacovirus
    • Undirættkvísl Luchacovirus
      • Tegund Lucheng Rn rat coronavirus
    • Undirættkvísl Minacovirus
      • Tegund Ferret coronavirus
      • Tegund Mink coronavirus 1
    • Undirættkvísl Minunacovirus
      • Tegund Miniopterus bat coronavirus 1
      • Tegund Miniopterus bat coronavirus HKU8
    • Undirættkvísl Myotacovirus
      • Tegund Myotis ricketti alphacoronavirus Sax-2011
      • Tegund Nyctalus velutinus alphacoronavirus SC-2013
    • Undirættkvísl Pedacovirus
      • Tegund Porcine epidemic diarrhea virus, PEDV
      • Tegund Scotophilus bat coronavirus 512
    • Undirættkvísl Rhinacovirus
    • Undirættkvísl Setracovirus
      • Tegund Human coronavirus NL63
      • Tegund NL63-related bat coronavirus strain BtKYNL63-9b
    • Undirættkvísl Tegacovirus
  • Ættkvísl Deltacoronavirus
    • Undirættkvísl Andecovirus
      • Tegund Wigeon coronavirus HKU20
    • Undirættkvísl Buldecovirus
      • Tegund Bulbul coronavirus HKU11 (BuCoV HKU11)
      • Tegund Coronavirus HKU15
      • Tegund Munia coronavirus HKU13, MunCoV HKU13
      • Tegund White-eye coronavirus HKU16
      • Tegund Thrush coronavirus HKU12, ThCoV HKU12[7]
    • Undirættkvísl Herdecovirus
      • Tegund Night heron coronavirus HKU19
    • Undirættkvísl Moordecovirus
      • Tegund Common moorhen coronavirus HKU21

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
Wikilífverur eru með efni sem tengist