Evrópusardína

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Evrópusardína
Sardine 0781.jpg
FMIB 46314 Pilchard.jpeg
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Beinfiskar (Actinopterygil)
Ættbálkur: Síldfiskar (Clupeiformes)
Ætt: Síldaætt (Clupeidae)
Ættkvísl: Sardina

(Antipa, 1904)

Tegund: S. pilchardus
Tvínefni
Sardina pilcardus
Samheiti
  • Alosa pilchardus
  • Clupea pilchardus
  • Clupea harengus pilchardus

Evrópusardína (fræðiheiti: Sardina pilchardus) er af ættbálki síldfiska (Clupeiformes) og eina tegundin af ætt Sardina. Úr öðrum ættum má nefna Japanese pilchard, Indian oil sardine og Rainbow sardine. Þetta er mikill nytjafiskur víða um heim jafnt austan hafs sem vestan.[1][2]

Lýsing[breyta | breyta frumkóða]

Sardina pilchardus Croatia.JPG

Evrópusardínan er langvaxinn fiskur og frekar sívalur en lítill til meðalstór, svipar til síldar. Búkurinn er þakinn hreistri og þar með talinn kviðurinn, rák er engin á hliðum. Raufarugginn er mun aftar en bakugginn og kviðuggarnir eru undir bakugga og eru vel þroskaðir líkt og eyruggarnir, sporðurinn er djúpsýldur. Efri hluti bolsins er grænleitur, hliðarnar gullnar á litinn en kviðurinn silfurlitur, stundum með svartar doppur á hliðunum. Getur náð 25 cm en er venjulega 15 -20 cm.[3]


Heimkynni[breyta | breyta frumkóða]

Evrópusardínan finnst í norðaustur Atlantshafi og, Miðjarðarhafi og Svartahafi. Hún dreifir sér frá Íslandi til suðurhluta Noregs og Svíþjóðar og alla leið til Senegals í Vestur-Afríku. Í Miðjarðahafinu er hún algeng í vestari hluta Adríahafs, en minna af henni í eystri hluta þess og Svartahafinu. Þetta er uppsjávarfiskur sem gegnur í stórum torfum og heldur sig aðallega við strendur. Á daginn er hann mest á 25 – 55 metra dýpi en á nóttunni grynnkar hann á sér.[4]


Lífshættir[breyta | breyta frumkóða]

Sardina pilchardus1.jpg

Evrópusardínan er fiskur sem lifir eingöngu í sjó og við strendur. Hún er göngufiskur sem kýs að lifa í köldum sjó og verður kynþroska tveggja til þriggja ára með kynslóðatíma fimm til sex ár. Hrygningartíminn er misjarn eftir stofnum í Miðjarðarhafinu og Svartahafinu. Miðjarðahafsstofninn hrygnir frá september til júní, en stofninn í Svartahafinu frá júní til ágúst. Hrygningin á sér stað við ströndina eða á opnu hafi og er frjósemin 50.000 – 60.000 egg á hrygnu með þvermál um 1,5 mm hvert egg.[5]

Sardínan yfirgefur Miðjarðarhafið og ströndina á haustin vegna þess að hún vill komast í kaldari sjó og stöðugra seltustig. Seiðin eru orðin 13 – 14 cm við kynþroskann en fullvaxinn er fiskurinn um átta ára og er þá í kringum 20 cm.

Fæðan samanstendur af plöntu- og dýrasvifum og nærist fiskurinn aðallega á þeim á nóttunni er svifið er nær yfirborðinu. Evrópusardínan gegnir veigamiklu hlutverki í vistkerfi Miðjarðarhafsins sem einn helsti neytandi svifsins þar og sem fæða ýmissa botnlægra fiska eins og kolmúla (Merluccius merluccius) og hafáls (Conger conger).[6]

Nytjar[breyta | breyta frumkóða]

Slane Sardele - Konoba Damatino - Cavtat (14707579779).jpg

Evrópusardínan er veidd í miklum mæli og gegnir veigmiklu efnahagslegu hlutverki. Hún er aðallega veidd í hringnót og net en einnig í strandvörpu. Árlega eru veidd um milljón tonn og eru Marokkó og Spánn stærstu veiðiþóðirnar.[7] Fiskurinn er seldur ferskur, frosinn eða niðursoðinn en einnig saltaður og reyktur eða jafnvel þurkaður. Þá fer líka eitthvað af honum í beitu fyrir veiðarfæri og í framleiðslu á fiskafóðri.[8]

Fiskurinn er almennt ekki talinn í hættu á að vera ofveidd en úti fyrir ströndum Marokkó eru þó ákveðnar takmarkanir á veiðum. Einnig eru takmarkanir á fjárfestingum í niðursuðuverksmiðjum. Það er engin lágmarks stærð sem má veiða en takmörkun er á fjölda fiska sem má vera í kílói eða 50 stykki. Evrópusambandið hefur sett reglur um að ekki megi landa smærri sardínu en 11 cm og ekki færri en 55 fiskar í kílói. Engar takmarkanir eru á löndun við Svartahafið. Tegundin getur gengið inn á svæði sem eru vernduð fyrir fiskveiðum og notið verndar á þann hátt.[9]

  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Sardine#Historyhttp://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1237
  2. http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1237
  3. http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1237
  4. http://www.fao.org/fishery/species/2910/en
  5. http://www.iucnredlist.org/details/198580/0
  6. https://books.google.is/books?id=PDlCjy30WKkC&pg=PA209&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
  7. http://www.fao.org/fishery/species/2910/en
  8. http://www.iucnredlist.org/details/198580/0
  9. http://www.iucnredlist.org/details/198580/0