Narendra Modi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Narendra Modi

Narendra Damodardas Modi (f. 17. september 1950) er fjórtándi og núverandi forsætisráðherra Indlands, í embætti síðan í maí 2014. Hann var yfirráðherra Gújarat-héraðs frá 2001 til 2014 og situr á indverska þinginu fyrir Varanasi-borg. Modi er meðlimur í Bharatiya Janata-flokknum (BJP), er hindúskur þjóðernissinni og meðlimur í hægriflokknum Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS).

Modi fæddist í Vadnagar og hjálpaði föður sínum við tesölu sem drengur. Hann var kynntur fyrir RSS-hópnum þegar hann var átta ára og hóf langt samband við samtökin. Hann flutti að heiman eftir útskrift, að hluta til vegna þess að hann hafði hafnað kvonfangi sem fjölskylda hans valdi honum. Modi ferðaðist um Indland í tvö ár og lagði för sína til margra helgireita. Hann sneri aftur til Gújarat-héraðs og flutti til Ahmedabad árið 1969 eða 1970. Árið 1971 fékk hann fullt starf hjá RSS. Í neyðarástandinu sem lýst var yfir árið 1975 neyddist Modi til að fara í felur. RSS veitti honum stöðu í BJP-flokknum árið 1985 og hann gegndi þar ýmsum ábyrgðarstöðum til ársins 2001, þegar hann varð aðalritari.

Modi var útnefndur yfirráðherra Gújarat árið 2001 vegna vanheilsu Keshubhai Patel og óvinsælda eftir að jarðskjálftar höfðu skekið Bhuj. Stuttu síðar var Modi kjörinn á löggjafarþing. Héraðsstjórn Modi hefur verið bendluð við uppþot og óeirðir í Gújarat-héraði árið 2002[1][2][3][4] eða í það minnsta gagnrýnd fyrir viðbrögð hennar við átökunum, en indverskum dómstólum þótti ekki nægt tilefni til þess að sækja Modi til saka.[5][6] Stefnumálum hans sem yfirráðherra héraðsins hefur verið hrósað vegna áherslu þeirra á hagvöxt og uppbyggingu sterkara efnahagskerfis.[7] Einnig var stjórn hans þó gagnrýnd fyrir að takast ekki að bæta heilsufar, fátækt og menntastig íbúanna.[8]

Modi leiddi BJP til sigurs í indversku þingkosningunum árið 2014. Flokkurinn náði hreinum þingmeirihluta, en þetta er í fyrsta skipti sem nokkrum flokki hefur tekist slíkt frá árinu 1984. Modi sjálfur var kjörinn í þingsæti Varanasi. Síðan Modi tók við embætti hefur ríkisstjórn hans reynt að auka erlendar fjárfestingar í indverska efnahagnum, aukið ríkisútgjöld til innviða landsins en dregið úr útgjöldum til velferðamála. Modi hefur beitt sér fyrir straumlínulagningu indverska skriffinskukerfisins og fyrir aukinni miðstýringu ríkisins. Modi er gefinn heiðurinn af því að víkja indverskum stjórnmálum talsvert til hægri. Hann er vinsæll en þó nokkuð umdeildur heima fyrir og erlendis vegna hindúskrar þjóðernishyggju sinnar og hlutverks síns í óeirðunum í Gújarat árið 2002.

TIlvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Bobbio, Tommaso (2012). "Making Gujarat Vibrant: Hindutva, development and the rise of subnationalism in India". Third World Quarterly. 33 (4): 657–672.
  2. Nussbaum, Martha Craven. The Clash Within: Democracy, Religious Violence, and India's Future. Harvard University Press. bls. 50–51.
  3. Shani, Orrit (2007). Communalism, Caste and Hindu Nationalism. Cambridge University Press. pp. 168–173.
  4. Buncombe, Andrew 19 September 2011, „A rebirth dogged by controversy". The Independent. (London). Skoðað 10 October 2012.
  5. „India Gujarat Chief Minister Modi cleared in riots case". . (BBC). 10 April 2012. Skoðað 17 February 2017.
  6. „SIT finds no proof against Modi, says court". . (The Hindu). 10 April 2012. Skoðað 17 February 2017.
  7. Joseph, Manu 15 February 2012, „Shaking Off the Horror of the Past in India". The New York Times. ISSN 0362-4331 Skoðað 19 May 2017.
  8. Jaffrelot, Christophe (June 2013). "Gujarat Elections: The Sub-Text of Modi's 'Hattrick'—High Tech Populism and the 'Neo-middle Class'". Studies in Indian Politics. 1 (1): 79–95.
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist