Jarfi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Jarfi
Wolverine.jpg
Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Spendýr (Mammalia)
Ættbálkur: Rándýr (Carnivora)
Ætt: Marðarætt (Mustelidae)
Ættkvísl: Gulo
Pallas, 1780
Tegund: G. gulo
Tvínefni
Gulo gulo
(Linnaeus, 1758)
Útbreiðsla jarfa
Útbreiðsla jarfa

Jarfi (eða fjallfress) (fræðiheiti: Gulo gulo) er stærsta landdýrið af marðarætt. Jarfann er að finna allt frá norðanverðri Skandinavíu, og á stórum svæðum í Síberíu og sömuleiðis í norðanverðri Norður-Ameríku (Kanada og Alaska) og allt suður til Washingtonfylkis og Oregon í Bandaríkjunum. Jarfar hafa einnig fundist svo sunnarlega sem í Snæfjöllum (Sierra Nevada) í Kaliforníu. Undirtegundir eru yfirleitt taldar tvær, evrasíutegundin Gulo gulo gulo og ameríkutegundin Gulo gulo luscus.


Lýsing[breyta | breyta frumkóða]

Jarfi verður allt að frá 5-26 kíló að þyngd og stærð er á við meðalhund. Hann er með stutta fætur, klær hans eru stórar og gerir honum kleift að klífa tré og kletta. Feldurinn er þykkur og fitukenndur; sem gerir hann einangrandi fyrir frosti. Eins og önnur dýr af marðarætt er hann með kirtla við endaþarm sem gefa frá sér sterka lykt.

Jarfar eru aðallega hræætur og geta unnið á stórum dýrum, til eru dæmi þess að hann hafi ráðist á veikburða elg, en það er þó talið sjaldgæft. Þeir ráðast einnig á smærri dýr eins og nagdýr. Jarfar eiga það til að safna mat þegar nóg er af fæðu. Lífslíkur jarfa eru í kringum 8-10 ár en þeir verða eldri ef þeir eru í haldi. Sum karldýr eru árangursrík í leit sinni að maka meðan önnur eru það ekki. Karldýrin makast við nokkur kvendýr um lífsskeiðið. Mökunartíminn er á sumrin.

Heimild[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist

Neðanmálsgreinar[breyta | breyta frumkóða]

  1. Mustelid Specialist Group (1996). Gulo gulo. 2006 Rauði listi IUCN yfir tegundir í hættu. IUCN 2006. Sótt 11 May 2006. Listed as Vulnerable (VU A2c v2.3).

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.