Eskimó-aleutísk tungumál

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Eskimó-aleutísk tungumál
Málsvæði {{{málsvæði}}}
Ætt {{{ætt}}}
Frummál Frumeskimó-aleutíska
Frumeskimó
Undirflokkar aleutíska
inuítamál
Tungumálakóðar
ISO 639-2 esx
ISO 639-5 {{{iso5}}}
Eskimo-Aleut langs.png
Eskimó-Aleutísk mál í Norður-Ameríku

Eskimó-aleutísk mál eru tungumálaætt sem töluð er af íbúum á Grænlandi, í heimskautahéruðum Kanada, Alaska og austurhluta Síberíu. Tveir tungumálahópar tilheyra þessari málafjölskyldu, annars vegar svonefnd eskimóatungumál (sem eru kölluð inuítamál á norðurströnd Alaska, í Kanada og á Grænlandi, júpik á vesturströnd Alaska, en júit í Síberíu), og hins vegar aleutíska.

Þó aleutíska og inúítamál séu náskyld er enginn efi á að þar er um að ræða aðskilin tungumál sem þróuðust sitt í hvora áttina fyrir um 3000 árum. Hins vegar eru tungumálafræðingar (og talendur sjálfir) ekki á einu máli um hvort tala eigi um mállýskur eða sjálfstæð mál innan inuítatungu. Þrátt fyrir að mikill munur sé á milli kjarnamálsvæða eru hvergi skörp skil milli svæða.

Ættartré[breyta | breyta frumkóða]

Eskimó-aleutísk mál skiptast í eftirfarandi greinar:

  • aleutíska
    • mið- og vesturmállýskur: atkan, attuan, unangan, bering (60-80 talendur)
    • austurmállýska: unalaskan, pribilof (400 talendur)
  • eskimóamál (júpik, júit, og inuít)
  • sirenik (útdautt, var áður talað í Síberíu)

Óvíst er hvernig eskimó-aleutísk mál eru skyld öðrum málaættum en þau eru a.m.k. óskyld öðrum málum frumbyggja Ameríku.

Ítarefni[breyta | breyta frumkóða]