Íslenskt mannanafn
Útlit
(Endurbeint frá Ættarnöfn á Íslandi)
Íslenskt mannanafn getur annars vegar átt við nöfn mynduð af íslenskum rótum og hins vegar þau nöfn sem tíðkast á Íslandi og hafa fengið samþykki Mannanafnanefndar.
Ættarnöfn
[breyta | breyta frumkóða]Um 8.900 ættarnöfn eru í notkun á Íslandi, og um 27.000 manns bera ættarnafn[heimild vantar]. Tíu algengustu ættarnöfnin á Íslandi eru: (tölurnar fyrir aftan nöfnin eru fjöldi þeirra sem báru nafnið árið 2025).[1]
- Nguyen (615)
- Blöndal (472)
- Hansen (458)
- Thorarensen (354)
- Rodriguez (351)
- Andersen (329)
- Santos (321)
- Nielsen (317)
- Garcia (291)
- Olsen (289)
Uppruni íslenskra ættarnafna er fjölbreyttur, þar sem sum hafa borist með aðfluttum íbúum meðan önnur voru búin til á Íslandi, meðal annars út frá föðurnöfnum eða örnefnum.[2]
- Beck - Saga Beckfjölskyldunnar á Sómastöðum á Reyðarfirði hófst þegar Hans og Steinunn Beck fengu ábúð á jörðinni 1870. Hans Jakob Beck var sonur danska verslunarmannsins Christen N. Beck á Eskifirði.
- Blöndal - Aðlögun á staðarheitinu Blöndudalur í Húnaþingi.
- Briem - Aðlögun á staðarheitinu Brjánslækur í Barðarstrandarsýslu.
- Claessen - Komið af hollenskum/dönskum uppruna, og má rekja ættina til Jean Valgard Claessen.
- Diego - Komið frá frönsku landnemunum sem voru á meðal fyrstu Evrópumannanna sem settust að í Norður-Ameríku rétt um 1600.
- Egilson - Komið frá Þorsteini Egilson, syni Sveinbjarnar Egilssonar, rektors.
- Kemp - Flestir, ef ekki allir, sem nafn þetta bera á Íslandi rekja það til Ludvig Conrad Frederick Kemp frá Þýskalandi sem fluttist til landsins um aldamótin 1800 og bjó á Húsavík og Eskifirði.
- Ottesen - Komið frá Lárusi Ottesen (Oddsyni) langafa Péturs Ottesen alþingismanns.
- Rafnar - Aðlögun á bæjarheitinu Hrafnagili í Eyjafirði.
- Scheving - Íslensku Schevingarnir eru komnir frá Lauritz Hansson Scheving prófasti í Skevinge á Sjálandi sem uppi var um aldamótin 1600.
- Stephensen - Komið frá Ólafi Stefánssyni Stephensen stiftamtmanni sem skrifaðist á við danska konunginn undir nafninu Stephensen. Synir hans tóku svo líka upp nafnið, þar með talinn Magnús Stephensen.
- Thorlacius - Þórður sonur Þorláks biskups Skúlasonar á Hólum var skráður í háskólann í Strassborg árið 1666 sem „Theodorus Thorlacisus Hola Islandus“. Er það upphaf nafnsins.
- Vídalín - Aðlögun á staðarheitinu Víðidalur í Vestur-Húnavatnssýslu.
- Wiium - Af erlendum uppruna.
- Zoëga - Mun komið frá Ítalíu upphaflega. Ættfaðir á Íslandi var Jóhannes Zoega 1747-1821, sem kom til landsins til að starfa við hina konunglegu verslun í Vestmannaeyjum. Hann starfaði síðan við tugthúsið og sem bakari.
Tengt efni
[breyta | breyta frumkóða]Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Kristinn H. Gunnarsson (26. mars 2025). „Þetta eru algengustu ættarnöfnin á Íslandi“. DV.
- ↑ Svavar Sigmundsson (4. janúar 2010). „Ættarnöfn á Íslandi“. Árnastofnun.
Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Greinar um mannanöfn
- Íslenskt mál, 489. þáttur. (Um tvínefnasiðinn). Morgunblaðið, 123. tölublað (03.06.1989), Blaðsíða 10
- Nöfn Íslendinga. Lesbók Morgunblaðsins, 42. tölublað (28.11.1992), Blaðsíða 5