Vefstóll
Vefstóll er verkfæri til að vefa efni. Vefstólar geta verið fyrir handvefnað, fótstignir eða vélknúnir. Láréttir vefstólar urðu algengir í Norður-Evrópu fyrir lok miðalda en vefstólar bárust seint til Íslands og voru eingöngu fáir til um miðja 18. öld. Um miðja nítjándu öld höfðu vefstólar útrýmt gömlu kljásteinsvefstöðunum. Kljásteinsvefstaðir voru með steinum neðst sem þyngdu uppistöðuna og þurfti vefari að standa við vefinn og í slíkum vefstól tók einn vinnudag að vefa eina alin vaðmáls.
Hugtök
[breyta | breyta frumkóða]Hlutar fótstigins vefstóls eru á íslensku:
- hafaldatré
- slöngurifur
- hafaldasnæri
- vippa
- efri hafaldasköft
- slagborð, skeiðarhald
- skeið, vefjarskeið, ritti
- skytta, vefjarskytta
- ívaf
- vefað
- brjóstslá, brjósttré
- setufjöl, setbekkur
- voðmeiður
- framstuðull
- skammel, stigskammel, fótskemlar
- framslá
- afturstuðull
- efsta rim, kambatré, vængur
- rifshaus með haldvindum
- skeiðarhaldsarmur
- uppistaða
- spennislá
- höföld
- mið hliðarrim
- haldvinda
- neðsta hliðarrim
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu Vefstóll.