Veðkall

Veðkall er þegar aðili sem veitir lán til verðbréfakaupa með veði í verðbréfunum sjálfum, kallar eftir auknum veðtryggingum fyrir láninu vegna þess að undirliggjandi eign (verðbréfin) hefur fallið í verði. Í slíkum samningum er gjarnan gert ráð fyrir því að veðhlutfallið sé allt að 150% af upphæð lánsins, og ef það fer niður fyrir 125% þurfi lántaki að afla aukinna trygginga.

Ef lántaki getur ekki aflað aukinna trygginga getur lánveitandi gripið til þvingaðrar sölu. Þá er undirliggjandi eign seld og lánssamningurinn gerður upp með söluandvirðinu.

Samningar um kaup á verðbréfum með veðum af þessu tagi eru oft kallaðir framvirkir samningar.

Dæmi

Jón á hlutabréf í fyrirtækinu A hf. sem eru 1 milljón að markaðsvirði. Hann vill gjarnan „gíra upp“ þessa eign sína með framvirkum samningi um kaup á hlutabréfum í fyrirtækinu B hf. að andvirði 2 milljónir. Hann leggur hlutabréfin í A að veði, ásamt hlutunum í B. Veðið er því 3 milljónir fyrir láni að upphæð 2 milljónir. Veðhlutfallið er þá 150%. Nú fellur verð hlutabréfa í A og B um 30%, þannig að markaðsvirðið er orðið 2,1 milljón. Veðhlutfallið er aðeins 105% og Jón getur átt von á veðkalli fá lánveitanda sínum.

Á Íslandi

Aðalgrein: Bankahrunið

Frá 10. október 2007 til 27. nóvember 2007 féll verð hlutabréfa í Kauphöll Íslands um næstum 21%. Talið er að íslensku bankarnir hafi í kjölfarið þurft að eiga um það bil 600 veðköll og að á þeim tíma hafi allt að þriðjungur hlutabréfa verið veðsettur.