Tígulfura

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Tígulfura
2013-05-10 11 01 36 Virginia Pine along the Mount Misery Trail in Brendan T. Byrne State Forest, New Jersey.jpg
Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae)
Skipting: Berfrævingar (Pinophyta)
Flokkur: Barrtré (Pinopsida)
Ættbálkur: Pinales
Ætt: Þallarætt (Pinaceae)
Ættkvísl: Furur (Pinus)
Undirættkvísl: Pinus
section Trifoliae
Subsection Contortae
Tegund:
P. virginiana

Tvínefni
Pinus virginiana
Mill.
Útbreiðsla
Útbreiðsla
Samheiti

Pinus turbinata Bosc ex Loudon
Pinus inops Aiton[2]
Pinus ruthenica Carrière[3]

Tígulfura (fræðiheiti: Pinus virginiana) er sígræn jurt af þallarætt. Þetta er meðalstórt tré, og vex oft í lakari jarðvegi frá Long Island í suður New York-fylki suður um Appalasíufjöll til vestur Tennessee og Alabama. Venjuleg stærð fyrir þessa furu er 9–18 m, en getur orðið hærri við betri skilyrði.[4] Stofninn getur orðið að 0,5 m í þvermál. Að öllu jöfnu verður hún 65 til 90 ára gömul.

Lýsing[breyta | breyta frumkóða]

Einkennandi stuttar (2–8 sm), gulgrænar barrnálarnar eru tvær saman í búnti og oft undnar. Slíðrið utan um þær er meira en 2,5 mm langt.[5] Könglarnir eru 4–7 sm langir og geta haldist á trénu í mörg ár, og oft (en ekki alltaf) sleppa þeir fræjunum á öðru ári. Frjókönglarnir sporöskjulaga og 10 til 20mm langir.[6] Börkurinn er rauður og brúnn á lit og hrjúfur, með tiltölulega smáum flögum. Ósjaldan eru trén með undna stofna.

Útbreiðsla og búsvæði[breyta | breyta frumkóða]

Tígulfura vex í New York, New Jersey, Pennsylvania, Virginia, West Virginia, Ohio, Illinois, Kentucky, Tennessee, North Carolina, Georgía, Alabama, Mississippi,[5] Indiana, South Carolina, Maryland og Delaware.[6] Þar er hún í þurru skóglendi þar sem úrkoman er á milli 890 til 1400mm. Meðalhiti að sumri er um 21 til 24°C og að vetri um −4 til 4 °C. Hún er ekki vel aðlöguð skógareldum, en stærri trén geta oft lifað af. Þau hætta að geta fjölgað sér á milli 65 til 90 ára, en geta náð að 150 ára aldri. Elsta skráða tréð var 150 ára gamalt.[7]

Nytjar[breyta | breyta frumkóða]

Sérókar notuðu P. virginiana til lækninga. Þeir notuðu hana við mörgum einkennum eins og niðurgangi, stífleika í búki, kvefi, hita, gyllinæð, berklum og hægðatregðu. Þeir notuðu hana á mismunandi hátt; svo sem baðvatn sem börkur hafði verið látinn liggja í, gufur og olíur, róta og barrseyði, og í tjöru. Hún var einnig notuð í vissum helgiathöfnum. Í útförum voru greinar brenndar og öskunni kastað á elda heimilanna.[7]

Tegundin er nytsamleg í "endur"-skógrækt og sem fæða fyrir villt dýr. Önnur notkun er í jólatré, þrátt fyrir að vera með hvassar nálar og gulleitan vetrarlit. Einnig er hún nokkuð nýtt í viðarmassa og timbur.

Myndir[breyta | breyta frumkóða]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Farjon, A. (2013). Pinus virginiana. The IUCN Red List of Threatened Species. IUCN. 2013: e.T42426A2979266. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42426A2979266.en. Sótt 15. janúar 2018.
  2. "Plant Name Details for IPNI Plant Name Details". International Plant Names Index (IPNI). International Organization for Plant Information (IOPI).
  3. GBIF. „Pinus virginiana Mill. - Checklist View“. www.gbif.org. Sótt 6. desember 2016.
  4. „Home — The Plant List“. www.theplantlist.org. Sótt 6. desember 2016.
  5. 5,0 5,1 "Pinus virginiana". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. USDA.
  6. 6,0 6,1 „UNC Herbarium“. herbarium.unc.edu. Sótt 6. desember 2016.
  7. 7,0 7,1 Earle, Christopher J., ed. (2018). "Pinus virginiana". The Gymnosperm Database.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
Wikilífverur eru með efni sem tengist