Pompeii
Pompeii var rómversk borg nálægt þar sem borgin Napólí stendur nú. Í ágúst árið 79 grófst borgin ásamt borginni Herculaneum undir um 4 til 6 metra þykku lagi af ösku í kjölfar mikils eldgoss úr Vesúvíusi. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir.
Árið 1748 var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á heimsminjaskrá UNESCO og er sögð vera eini fornleifastaðurinn sem gefur heildstæða mynd af fornri rómverskri borg og er á meðal vinsælustu ferðamannastöðum Ítalíu.[1]
Enduruppgötvun og uppgröftur
[breyta | breyta frumkóða]
Upphaflega höfðu um 20 þúsund manns búið í Pompeii áður en Vesúvíus gaus, og margt gefur til kynna að eftirlifendur hafi snúið aftur til borgarinnar til að búa í rústum þess og talið að fólk hafi búið á efri hæðum bygginga sem stóðu upp úr öskunni. Við enduruppgötvun þessa fornleifasvæðis þá var flestum ummerkjum um endurbyggingu Pompeii fjarlægt án nokkurar skjölunar.[2]
Fyrsta lota uppgreftrunar hófst við enduruppgötvun svæðisins árið 1748. Á þeim tíma var helsta markmiðið að finna listmuni og var mikið af gripum og veggmyndum fjarlægð eða eyðilögð á þeim tíma. [3]
Í lok 18 aldarinnar þá höfðu tvö stór svæði verið endurheimt: „Quartiere de Teatri“ og „Via delle Tombe“ og voru fornleifafræðingarnir Karl Weber og Francesco La Vega tengdir við þá lotu uppgreftrar og sá síðari hélt nákvæma dagbók um verkefnið. Frakkar stjórnuðu svæðinu árin 1806 - 1815, og voru þá markvissari aðferðir notaðir við uppgreftrun borgarinnar og unnu þá frá vestri til austurs og voru þá hátt í 1500 manns að verki. Árið 1860 þá var búið að grafa upp mest af vestari hluta Pompeii.[3]
Giuseppe Fiorelli tók við stjórn uppgreftrar svæðisins árin 1863 - 1875 og kynnti þá nýja aðferð til að varðveita og endurheimta svæðið; í stað þess að grafa upp götur og stræti fyrst til að finna grunnhæðir húsa þá stakk hann upp á að byrja á efstu hæðum og vinna sig niður. Hann uppgötvaði að askan hafði varðveitt lögun líkamsleifa sem holrými og þróaði hann þá aðferð til að hella gifsi ofan í þessi rými til að hægt væri að varðveita þau og er sú aðferð enn notuð í dag með glæru resín í stað gifs því það er sterkara efni og varðveitir beinin sem eru í holrýminu.[3]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Bisset, Victoria (12 apríl 2024). „Frescoes buried by volcano uncovered in ancient dining room in Pompeii“. The Washington Post (bandarísk enska). ISSN 0190-8286. Sótt 4 ágúst 2026.
- ↑ „People returned to live in Pompeii's ruins, archaeologists says“. www.bbc.com (bresk enska). 6 ágúst 2025. Sótt 4 ágúst 2026.
- 1 2 3 „BBC - History - Ancient History in depth: Pompeii: Its Discovery and Preservation“. www.bbc.co.uk (bresk enska). Sótt 4 ágúst 2026.
