Langanes í Arnarfirði
Langanes er mikill skagi sem skiptir skiptir Arnarfirði í tvo hluta. Norðan við er Dynjandisvogur og Borgarfjörður og sunnan við eru Suðurfirðirnir: Bíldudalsvogur, Fossfjörður, Reykjarfjörður, Trostansfjörður og Geirþjófsfjörður. Geirþjófsfjörður er fjörðurinn nefndur sem liggur sunnan við Langanes.
Nafnið Langanes er gamalt[1] en á fyrri tíð var nesið stundum nefnt Sauðanes og fremsti hluti þess Arnarnes.[2]
Vegalengd frá Dynjanda, innst í Dynjandisvogi, út að Langanestá er um 18 km. Allmargir bæir voru á norðurströnd Langaness þó flestir séu nú farnir í eyði. Innst er Dynjandi, næsti bær var Ós. Í Mosdal er meira undirlendi en annars staðar víðast í Arnarfirði enda voru hér löngum fimm bújarðir og er Laugaból yst þeirra. Kirkjuból er önnur af tveimur stærstu jörðum í Mosdal. Á Kirkjubóli var á öldum áður bænhús eða hálfkirkja. Kirkjuból er eina jörðin í Mosdal sem átti hvergi land að sjó. Utan við Kirkjuból var jörðin Skógar. Horn í Mosdal var önnur tveggja stærstu jarðanna í dalnum. Í fjallinu upp af gamla bæjarstæðinu er Hornshvilft. Vottar þar fyrir tóft og var það að sögn rústir af fronu hofi. Utan við Skarðanúp í landi Laugabóls kemur Hokinsdalur, í dalnum er bær samnefndur honum. Nálægt hálftíma gangur er frá sjó að bænum.
Sunnan við Langanestá voru þrír bæir, Steinanes, Krosseyri og Langibotn innst í Geirþjófsfirði.
Langanesviti í Arnarfirði
[breyta | breyta frumkóða]Vitinn stendur yst á Langanestá og er auðséður þótt smár sé vegna gula litarins. Áður en vitinn var málaður gulur var hann húðaður með ljósu kvarsi.
Langanesvitinn var byggður árið 1949 og er þessi steinsteypti smáviti, sem er aðeins 4,8 m að hæð, í hópi brúarvitanna þar sem ljóshúsið er innbyggt í vitahúsið. Axel Sveinsson verkfræðingur hannaði vitann.
Gasljós var í vitanum frá byggingu hans fram til 1993 en þá var hann rafvæddur með sólarorku.