Hnúðsvanur

Hnúðsvanur
	; Hnúðsvanapar
Ástand stofns
	; Ekki í útrýmingarhættu
Vísindaleg flokkun
Ríki:	Dýraríki (Animalia);
Fylking:	Seildýr (Chordata);
Flokkur:	Fuglar (Aves);
Ættbálkur:	Andfuglar (Anseriformes);
Ætt:	Andaætt (Anatidae);
Ættkvísl:	Svanir (Cygnus);
Tegund:	Hnúðsvanur;
Tvínefni
	Cygnus olor; (Gmelin, 1789)
	;
Samheiti
	Anas olor Gmelin, 1789; Cygnus olor immutabilis; var. Sthenelides olor, Cygnus paloregonus, no subspecies.;

Hnúðsvanur (fræðiheiti Cygnus olor) er algengur fugl af andaætt.

Náttúruleg heimkynni hnúðsvana eru á tempruðum beltum í Evrópu og Vestur-Asíu allt austur til strandhéraða Rússlands. Hnúðsvanir eru farfuglar á norðlægum slóðum. Hnúðsvanir eru oft hafðir til skrauts á tjörnum og vötnum og hafa afkomendur þannig fugla breiðst út í umhverfi sem ekki er náttúruleg heimkynni. Borgaryfirvöld í Hamborg gáfu Reykjavíkurborg nokkra hnúðsvani til að hafa á Tjörninni. Þeir urpu þar en þeim lynti illa við álftirnar og fækkaði jafnt og þétt og hvarf síðasti hnúðsvanurinn um 1977. Hnúðsvanur er þjóðarfugl Danmerkur.

Fullorðnir fuglar eru frá 125-170 sm langir og vænghaf þeirra er 200-240 sm. Þeir geta orðið 1,2 m á hæð á landi. Karlfuglar eru stærri en kvenfuglar og goggur þeirra er stærri.

Hnúðsvanur er meðal þyngstu fugla sem fljúga, karlfuglar eru að meðaltali 12 kg þungir og kvenfuglar 9 kg. Ungir fuglar líta öðruvísi út en fullorðnir. Goggur þeirra er svartur en ekki appelsínugulur og dúnninn er gráleitur. Hnúðsvanir verða hvítir við kynþroskaaldur.

Hnúðsvanir verpa í stórum dyngjum sem þeir byggja í grunnu vatni við vatnsbakka. Þeir eru einkvænisfuglar og nota sama hreiður árum saman. Báðir foreldrar taka þátt í umönnun hreiðurs og unga. Hnúðsvanar halda sig í hópum og eru oft yfir 100 fuglar saman. Vanalega eru þessir hópar ungfuglar sem ekki hafa ennþá fundið maka.

Hnúðsvanir hafa stöku sinnum flækst til Íslands.