Flatatunga
Flatatunga er bær á Kjálka í Skagafirði. Tungan sem bærinn er kenndur við myndast milli Héraðsvatna og Norðurár.[1] Flatatunga er landnámsjörð Tungu-Kára og gamalt stórbýli.[2] Í Þórðar sögu hreðu er sagt frá skála sem Þórður smíðaði í Flatatungu og var löngum talið að Flatatungufjalirnar,[3] útskornar fjalir frá 12. öld sem varðveittar eru á Þjóðminjasafni Íslands, væru úr þeim skála. Aðrir hafa þó talið líklegra að þær séu úr kirkju, sennilega Hóladómkirkju. Aðeins örfáar fjalir hafa varðveist en þær eru hluti af stóru verki í býsönskum stíl sem sýndi dómsdag. Allmargar fjalir til viðbótar glötuðust er búrið í Flatatungu brann 1898.[4]
Flatatungufjalirnar þykja mjög merkar, enda eru þær líklega elstu myndir sinnar tegundar á Norðurlöndum, og hefur mikið verið skrifað um þær. Selma Jónsdóttir skrifaði doktorsritgerð sína, Dómsdagurinn í Flatatungu (1959), um fjalirnar,[5] Kristján Eldjárn skrifaði um þær og Hörður Ágústsson skrifaði bókina Dómsdagur og helgir menn á Hólum (1989) um fjalirnar.[6]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Nafnið.is“. nafnid.arnastofnun.is. Sótt 8 maí 2025.
- ↑ „Landnámabók (Sturlubók)“. www.snerpa.is. Sótt 8 maí 2025.
- ↑ „Þórðar saga hreðu“. www.snerpa.is. Sótt 8 maí 2025.
- ↑ Bryndís Zoëga; Guðmundur St. Sigurðarson (2011). „Fornleifaskráning í Akrahreppi: Flatatunga og Sólheimar“ (PDF). Byggðasafn Skagfirðinga. bls. 7–8.
- ↑ „Dr. Selma Jónsdóttir – Centennial | National Gallery of Iceland“. www.listasafn.is (enska). Sótt 8 maí 2025.
- ↑ „Lesbók Morgunblaðsins - 09. ágúst (09.08.2003) - Tímarit.is“. timarit.is. Sótt 8 maí 2025.
Þessi Íslandsgrein sem tengist landafræði er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.