E. M. Forster

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
E. M. Forster
E. M. Forster
E. M. Forster eftir Roger Fry, 1911
Fæddur Edward Morgan Forster
1. janúar 1879
Marylebone, Middlesex, England
Látinn 7. júní 1970 (91 árs)
Coventry, Warwickshire, England
Ár virkur 1901–1970
Þekktur fyrir A Room with a View, Howards End, A Passage to India
Þjóðerni Englendingur
Starf/staða Rithöfundur
Háskóli King's College, Cambridge
Undirskrift

Edward Morgan Forster (1. janúar 1879 – 7. júní 1970) var breskur rithöfundur og meðlimur Bloomsbury-hópsins. Verk Forsters eru af fjölbreyttu tagi en þekktastur er hann fyrir þrjár af sex skáldsögum sínum, A Room with a View (1908), Howards End (1910) og A Passage to India (1924). Mestan frama hlaut hann af þeirri síðastnefndu. Forster var margsinnis orðaður við nóbelsverðlaunin í bókmenntum.

Æviatriði[breyta | breyta frumkóða]

Forster var einkabarn foreldra sinna, Edward Morgan Llewellyn Forster og Alice („Lily“) Clara Whichelo. Faðir hans var menntaður arkitekt en lést úr berklum árið 1880. Þremur árum síðar fluttu mæðginin í Rooks Nest House nærri Stevenage í Hertfordshire, sem síðar þjónaði sem fyrirmynd að húsinu Howards End í samnefndri bók Forsters.

Árið 1887 erfði Forster umtalsverða fjármuni eftir frænku sína, Marianne Thornton. Að loknu námi í einkaskólanum Tonbridge School í Kent hóf hann framhaldsnám í King’s College í Cambridge árið 1897. Forster dvaldi við nám í Cambridge í fjögur ár og kunni vel við sig, ólíkt því sem var í Tonbridge. Á lokaárinu var hann kjörinn í málfundaklúbb sem kallaður var „The Cambridge Apostles“ og kynntist á fundum hans mönnum sem síðar urðu þekktir meðlimir Bloomsbury-hópsins.

Forster ferðaðist um Ítalíu ásamt móður sinni veturinn 1901–1902. Í þeirri ferð tók hann ákvörðun um að reyna fyrir sér sem skáldsagnahöfundur og í framhaldinu lagði hann drög að sögu sem hann kallaði „Lucy“ og síðar kom út undir heitinu A Room with a View. Flestir félaga hans úr Cambridge voru farnir að byggja sér upp starfsferil og þegar Forster sneri aftur heim reyndi hann að verða sér úti um atvinnu. Tók hann í fyrstu að sér latínukennslu einu sinni í viku við Working Man’s College í London en starfaði einnig síðar um tíma hjá National Gallery. Vorið 1903 ferðaðist hann um Grikkland og árið eftir hóf hann að skrifa skáldsöguna Where Angels Fear to Tread.

Vorið og sumarið 1905 dvaldi Forster hjá enska rithöfundinum Elizabeth von Arnim á setri hennar og eiginmanns hennar í þýska bænum Nassenheide í Pommern (nú í Póllandi) sem einkakennari barna hennar. Fyrstu prófarkirnar að Where Angels Fear to Tread bárust honum þangað en bókin kom út í október 1905. Árið eftir hitti hann 17 ára gamla indverskan strák að nafni Syed Ross Masood, námsmann við Oxford-háskóla, sem hann tók að sér að kenna latínu í einkatímum. Forster varð ástfanginn af Masood en ástin var ekki endurgoldin þó að þeir héldu vináttusambandi þar til Masood lést á Indlandi árið 1937.

Í október 1912 hélt Forster af stað í fyrstu ferð sína til Indlands og ferðaðist um landið fram á vormánuði 1913. Á þessu ferðalagi hitti hann Tukoji Rao III., Maharajah af Dewas, en níu árum síðar gegndi hann stöðu einkaritara hans við hirðina í Dewas. Í framhaldi af fyrsta ferðalagi sínu um Indland hóf Forster ritun A Passage to India en lauk henni ekki fyrr en eftir veru sína þar á þriðja áratugnum.

Á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar starfaði Forster fyrir Rauða krossinn í Egyptalandi. Eitt af hlutverkum hans þar var að taka viðtöl við særða hermenn til að grennslast fyrir um örlög hermanna sem var saknað. Eins og fleiri meðlimir Bloomsbury-hópsins var hann friðarsinni og hafði efasemdir um nauðsyn og tilgang stríðsins.

Skáldsögurnar A Room with a View og Howards End hlutu báðar góðar viðtökur þegar þær komu út og gerðu Forster að þekktum manni á meðal bókmenntafólks. Í kjölfar þeirra reyndist honum aftur á móti erfitt að rita A Passage to India og örvænti jafnvel um að hann myndi ljúka henni. Sú bók vakti eigi að síður mikla athygli þegar hún kom loks út árið 1924. Eftir A Passage to India fékkst hann ekki við frekari skáldsagnaskrif.

Húmanismi er gegnumgangandi þema í bókum Forsters. Iðulega eru teknir fyrir ákveðnir þættir (til dæmis stétt, trú, þjóðerni eða kynþáttur) í mannlegu samfélagi sem virka hamlandi á getu einstaklinga til að mynda náin tengsl sín á milli og ljósi varpað á erfiðleika sem koma upp þegar reynt er að yfirstíga slíkar hindranir.

Þrátt fyrir að rita ekki fleiri skáldsögur eftir A Passage to India sinnti Forster alls kyns ritstörfum. Þá tók hann þátt í baráttu fyrir alls kyns frjálslyndum stefnumálum og var virkur í starfi PEN-samtakanna. Síðustu 24 æviár sín bjó Forster sem heiðursfélagi í King’s College í Cambridge. Skáldsagan Maurice, sem hann ritaði árið 1914, var ekki gefin út fyrr en að honum látnum árið 1971 en í henni er fjallað um samkynhneigð.

Forster lést á heimili vinafólks síns í Coventry 7. júní 1970.