Blanda (á)

Blanda
Einkenni
Hnit	65°39′40″N 20°18′00″V
Árós
• staðsetning	Húnaflói
Lengd	125 kílómetri
Vatnasvið	2.370 ferkílómetri
breyta upplýsingum

Blanda er jökulá í Austur-Húnavatnssýslu. Hún á uppruna sinn í Hofsjökli en einnig renna í hana fjölmargar bergvatnsár af húnvetnsku heiðunum. Áin er um 125 km að lengd og vatnasviðið um 2300 ferkílómetrar.

Blanda rennur ofan af Eyvindarstaða- og Auðkúluheiði um 18 kílómetra langt gljúfur, Blöndugil, ofan í Blöndudal og síðan um Langadal og til sjávar í Húnafirði sem liggur inn af Húnaflóa. Við ós hennar er bærinn Blönduós.

Samgöngur yfir Blöndu

Árið 1836 var sett vað á Blöndu við hyl hjá bænum Guðlaugsstöðum en þar eru háir klettar við ána. Þessi vaður var gerður með því að strengja kaðal milli bakka og var járnkrókur í trissu á kaðlinum og bönd úr honum til beggja bakka. Varningur og kindur voru ferjaðar yfir á þennan hátt. Banaslys varð þar 17. september 1844 þegar band flæktist um fót manns á öðrum bakkanum sem við það féll fram af hömrum ofan í ána. Um eða eftir 1930 var sett kláfferja á Blöndu við bæinn Höllustaði og var hún notuð mikið notuð til fólksflutninga.

Lögferja kom á ósa Blöndu um það bil sem byggð hófst á Blönduósi og brú var svo reist á árunum 1896-1897 .

Virkjun við Blöndu

Blanda var virkjuð á níunda áratug 20. aldar og var Blönduvirkjun tekin í notkun 1991. Eftir það er áin orðin ein af mestu laxveiðiám landsins. Raunar var alltaf mikill lax í henni en áður en hún var virkjuð var hún mjög gruggug svo að laxinn sá sjaldnast beituna og var húkk helsta veiðiaðferðin, en það er úr sögunni eftir að jökulaurinn hvarf.