Aron Hjörleifsson

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search

Aron Hjörleifsson (um 12001255) var íslenskur kappi á Sturlungaöld og er af honum sérstök saga, Arons saga Hjörleifssonar. Hann var af Snæfellsnesi, sonur Hjörleifs Gilssonar og konu hans Sigríðar Hafþórsdóttur. Þau bjuggu í Bjarnarhöfn og síðar Miklaholti. Bróðir hans var Ólafur ábóti í Helgafellsklaustri. Aron var að hluta alinn upp hjá Þorláki Ketilssyni í Hítardal. Þar var Sturla Sighvatsson einnig í fóstri og voru þeir Aron nær jafnaldrar og miklir vinir framan af, en á unglingsárum urðu þeir ósáttir.

Eyjólfur Kársson í Flatey var kvæntur Herdísi dóttur Hrafns Sveinbjarnarsonar, frænku Arons, og fór hann til þeirra þegar hann var um 15 ára að aldri. Eyjólfur var mikill stuðningsmaður Guðmundar biskups og urðu þeir Aron brátt helstu kapparnir í liði því sem fylgdi biskupi. Þeir voru í aðförinni að Tuma Sighvatssyni á Hólum í janúar 1222 og fóru með biskupi til Grímseyjar um vorið. Þegar feðgarnir Sturla og Sighvatur komu í Grímseyjarför að hefna Tuma voru Aron og Eyjólfur fyrir liði biskupsmanna sem reyndi að varna þeim landgöngu. Aron og Sturla börðust af kappi og var Aron særður mörgum sárum og talinn dauður, en þegar Eyjólfur kom að honum skömmu síðar sá hann að Aron var lifandi, kom honum í bát með nokkrum mönnum en fór ekki sjálfur með. Hann reyndi að eyðileggja báta feðganna til að Aroni yrði ekki veitt eftirför og féll sjálfur eftir frækilega vörn.

Aron komst í land, greri innan tíðar sára sinna og fór austur á land og síðan allt suður í Svínafell í Öræfum, þar sem Ormur Jónsson Svínfellingur tók hann höndum. Þórarinn bróðir Orms bjargaði Aroni og fór með hann leynilega allt vestur á Snæfellsnes og að Rauðamel, þar sem móðir hans bjó þá. Faldi hún Aron í helli um skeið en síðan fór hann vestur á firði og leyndist þar víða og síðar á Snæfellsnesi, en Sturla reyndi oft að ná honum og er sú saga öll hin ævintýralegasta. Á endanum komst hann til útlanda. Hann fór í pílagrímsferð til Jórsala (Jerúsalem) og gerðist síðan hirðmaður Hákonar Noregskonungs, sem hafði mikið dálæti á honum, fékk honum gott kvonfang og lét hann hafa umsjón með stóru baðhúsi en því embætti fylgdu miklar tekjur og komst Aron til mikillar virðingar í Björgvin. Hann liðsinnti Þórði kakala þar síðar, þegar hann var í fjárhagskröggum. Aron kom tvívegis til Íslands aftur en dó í Noregi 1255.

Miklar sögur munu hafa gengið af Aroni og Ólafur hvítaskáld orti um hann drápu, og eru brot úr henni varðveitt.