Yayoi Kusama

Kusama ásamt Shinzo Abe árið 2013.

Yayoi Kusama (草間 彌生 Kusama Yayoi, 22. mars 1929 – 14. ágúst 2026) var japönsk myndlistarkona þekktust fyrir innsetningar, en fékkst líka við málverk, gjörningalist, vídeólist, tískuhönnun, ljóðlist og ritstörf. Verk hennar falla undir konseptlist og tengjast mínimalisma, popplist og súrrealisma. Þau snúast oft um fortíð hennar, kynlíf og andlegt ástand. Eitt af einkennismerkjum hennar voru doppumynstur sem hún kallaði „óendanleikanet“ og áttu sér uppruna í ofskynjunum sem hún upplifaði frá barnæsku. Hún bjó til „mjúkar höggmyndir“ með því að þekja hluti með fíngerðum mynstrum af doppum og öðrum hlutum. Frá 1963 gerði hún nokkur „óendanleikaherbergi“ með speglum og skærlitum kúlum sem héngu í mismunandi hæð og skapa tilfinningu fyrir óendanlegu rými.

Kusama fæddist í Matsumoto í Japan og lærði að mála Nihonga-myndir eftir síðari heimsstyrjöld. Hún fékk áhuga á evrópsku framúrstefnunni og tók að mála óhlutbundin mynstur á hluti. Árið 1957 flutti hún til Bandaríkjanna þar sem hún varð brátt þekkt meðal framúrstefnulistamanna. Hún deildi vinnustofu með Donald Judd og Evu Hesse í New York snemma á 7. áratugnum. Seinna fékkst hún við gjörninga sem oft fólu í sér nekt og lýstu andstöðu við Víetnamstríðið. Frægt er þegar hún bauðst til að sofa hjá Richard Nixon gegn því að hann stöðvaði stríðið. Kusama glímdi við geðsjúkdóma og flutti aftur til Japans 1973 þar sem hún skráði sig inn á geðsjúkrahús í Tókýó fjórum árum síðar. Hún bjó þar síðan með hléum og hélt vinnustofu þar skammt frá. Hún sagði að „ef ekki væri fyrir listina hefði ég drepið mig fyrir löngu“. Áhugi á verkum hennar óx aftur á 9. og 10. áratugnum, sérstaklega eftir að hún sá um japanska sýningarsalinn á Feneyjatvíæringnum 1993. Margar yfirlitssýningar verka hennar voru haldnar víða um heim.