Stríðsglæpir

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Stríðsglæpur)
Bandarískur hermaður fylgist með fórnarlömbum fjöldamorðsins í Malmedy, þar sem 84 bandarískir stríðsfangar voru myrtir af SS-sveitum í Belgíu.

Stríðsglæpir eru brot á alþjóðalögum í vopnuðum átökum svo sem manndráp af ásetningi, pyntingar eða ómannúðleg meðferð, umfangsmikil eyðilegging og upptaka eigna, gíslataka og að nota eitur eða eiturvopn.[1][2][3]

Hugtakið stríðsglæpur kom fyrst fram í samsetningu hefðbundinna alþjóðalaga sem gilda um stríð milli fullvalda ríkja, svo sem Lieber Code í þrælastríðinu og Haag-samningana frá 1899 og 1907 fyrir alþjóðlegt stríð.[4] Í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar stofnuðu réttarhöldin yfir leiðtogum öxulveldanna til Nürnberg-reglurnar, sem segja að alþjóðalög ákveði hvað teljist vera stríðsglæpur. Árið 1949 skilgreindu Genfarsamningarnir nýja stríðsglæpi og staðfesti að ríki gætu farið með allsherjarlögsögu yfir stríðsglæpamönnum.[4][5] Í seinni tíð hafa alþjóðlegir dómstólar bætt við nýjum tegundum stríðsglæpa sem eiga við um borgarastyrjöld.[4]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „69/149 stjórnarfrumvarp: refsingar fyrir hópmorð, glæpi gegn mannúð, stríðsglæpi og glæpi gegn friði“. Alþingi. Sótt 11. maí 2023.
  2. „Íðorðabankinn“. idordabanki.arnastofnun.is. Sótt 12. maí 2023.
  3. „Íslensk nútímamálsorðabók“. islenskordabok.arnastofnun.is (enska). Sótt 12. maí 2023.
  4. 4,0 4,1 4,2 Cassese, Antonio (2013). Cassese's International Criminal Law (3rd. útgáfa). Oxford University Press. bls. 63–66. ISBN 978-0-19-969492-1. Afrit af upprunalegu geymt þann 29. apríl 2016. Sótt 5. október 2015.
  5. Löggjafarþing (2000-2001). „Frumvarp til laga um framkvæmd Rómarsamþykktar um Alþjóðlega sakamáladómstólinn“ (PDF).