Fara í innihald

Snjóhlébarði

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Snjóhlébarði

Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Spendýr (Mammalia)
Ættbálkur: Rándýr (Carnivora)
Ætt: Kattardýr (Felidae)
Undirætt: Pantherinae
Ættkvísl: Stórkettir (Panthera)
Tegund:
Snjóhlébarði (P. uncia)

Undirtegundir:

U. u. uncia og U. u. uncioides

Útbreiðsla snjóhlébarða
Útbreiðsla snjóhlébarða
Samheiti
Myndband af snjóhlébarða í Ladakh

Snjóhlébarði (Panthera uncia, áður þekktur sem Uncia uncia) er stórt kattardýr sem lifir í fjallgörðum Mið- og Suður-Asíu í 2500-6000 metra hæð. Snjóhlébarðinn er flokkaður sem tegund í útrýmingarhættu á lista IUCN og er stofninn um 4000-9000 dýr.

Þyngd snjóhlébarða er vanalega 27-55 kílógrömm en karldýr geta orðið 75 kílógrömm. Lengd er frá 75-150 cm. Feldurinn er þykkur og grá- eða gulleitur að lit. Blettir eru dökkir og stærri á fótum. Augu þeirra eru fölgræn eða grá sem er óvenjulegt meðal katta. Eyrun eru smágerð til að hindra hitatap en loppurnar breiðar til að dreifa þunganum betur í snjó. Skottið er langt, þykkt og sveigjanlegt til að hjálpa til við jafnvægi í halla og klettabeltum. Það er einnig notað sem fituforði hlébarðarnir nota það líka til að skýla andlitinu.

Snjóhlébarðar eru einfarar nema þegar læður eru með kettlinga og eru virkastir á nóttunni og í rökkri. Kettlingarnir fara úr bælinu þegar þeir eru 2-4 mánaða og fylgja móðurinni í 18-22 mánuði. Dýrin verða kynþroska við 2-3 ára aldur og eru með 15-18 ára lífslíkur.

Snjóhlébarðar geta ráðist á dýr sem eru fjórum sinnum stærri en þeir en leggja ekki í jakuxatarfa og árásir á menn stunda þeir ekki. Gras og hálm leggja þeir sér einnig til munns.

Snjóhlébörðum stafar ógn af manninum: Yfir helm­ing­ þeirra snjó­hlé­b­arða sem týna lífinu drep­a bænd­ur vegna árása dýr­anna á bú­pen­ing, um 20% lend­a í gildr­um sem ætlaðar eru öðrum dýrum og önn­ur 20% eru drep­in vegna feldsins. Sam­kvæmt skýrsl­u sem gefin var út árið 2016 hef­ur snjó­hlé­b­arðastofninn minnkað um 20% á síðustu 16 árum.[1]

Í þáttunum Snow Leopard – Beyond the Myth (BBC) var fylgst með snjóhlébörðum um 18 mánaða skeið í Hindu Kush-fjöllum.

LandStærð búsvæðis
(km2)

Stofnstærð<>
Afghanistan50,000100–200?
Bútan15,000100–200?
Kína1,100,0002,000–2,500
Indland75,000200–600
Kasakstan50,000180–200
Kyrgyzstan105,000150–500
Mongólia101,000500–1,000
Nepal30,000300–500
Pakistan80,000200–420
Tajikistan100,000180–220
Úzbekistan10,00020–50

Fyrirmynd greinarinnar var „Snow Leopard“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 20. feb. 2017.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. Hundruð snjó­hlé­b­arða drepn­ir á ári Mbl.is, skoðað 20. feb. 2017.