Fara í innihald

Hebreskt stafróf

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Hebreska stafrófið (hebreska: אָלֶף-בֵּית עִבְרִי‎,) er abdsjad sem samanstendur af 22 stöfum. Einnig má finna lítið breyttar útgáfur stafanna í nokkrum öðrum tungumálum innan samfélags gyðinga en þar ber helst að nefna jiddísku, ladino og judeo-arabísku. Fimm stafir hafa aðra birtingarmynd þegar þeir koma fyrir aftast í orði.

Hebreska er skrifuð frá hægri til vinstri. Fjöldi stafa, uppröðun, nöfn og hljóðfræði eru sams konar og í arameíska stafrófinu en bæði tungumálin notuðust við fönískt stafróf undir lok annarrar aldar fyrir Krist.

Samkvæmt nútímafræðimönnum er nútímaritmál hebresku byggt á aramísku ritmáli frá þriðju öld f.Kr. en gyðingar höfðu notað það til þess að skrifa hebresku frá því um á 6. öld f.Kr. Fyrir þann tíma notuðust gyðingar við gamalt hebreskt ritmál en það er byggt á fönísku ritmáli frá því á 10. öld f.Kr. og það ritmál er notað enn í dag í trúarlegum verkum.

Listi yfir tungumál gyðinga

[breyta | breyta frumkóða]

Listinn er ekki tæmandi

Afró-asísk tungumál

[breyta | breyta frumkóða]

Indóevrópsk tungumál

[breyta | breyta frumkóða]

Tyrknesk tungumál

[breyta | breyta frumkóða]

Framburður á nöfnum stafa í hebreska stafrófinu

[breyta | breyta frumkóða]
stafur Nafn stafs hefðbundinn framburður
enskur
[1]
venjuleg ísraelskur
framburður
colloquial Israeli
Framburður (ef breytingar)
jiddískur / Ashkenazi
framburður
MW[1] Unicode
אAlephAlef[/ˈɑːlɛf/, /ˈɑːlɨf/][/ˈalef/] [/ˈalɛf/]
בּ Beth Bet [/bɛθ/, /beɪt/] [/bet/]  [/bɛɪs/]
ב[/vɛɪs/]
גGimelGimel[/ˈɡɪməl/][/ˈɡimel/] [/ˈɡimːɛl/]
דDalethDalet[/ˈdɑːlɨθ/, /ˈdɑːlɛt/][/ˈdalet/][/ˈdaled/][/ˈdalɛd/]
הHeHe[/heɪ/][/he/][/hej/][/hɛɪ/]
וWawVav[/vɑːv/][/vav/] [/vov/, /vof/]
זZayinZayin[/ˈzaɪ.ɨn/][/ˈzajin/][/ˈzain/][/ˈzajin/]
חHethHet[/hɛθ/, /xeɪt/][/ħet/][/χet/][/ χɛs/]
טTethTet[/tɛθ/, /teɪt/][/tet/] [/tɛs/]
יYodYod[/jɔːd/][/jod/][/jud/][/jud/]
כּ Kaph Kaf [/kɑːf/] [/kaf/]  [/kof/]
כ[/χof/]
ך Final Kaf [/kaf sofit/] [/laŋɛ χof/]
לLamedLamed[/ˈlɑːmɛd/][/ˈlamed/] [/ˈlomɛd/]
מMemMem[/mɛm/][/mem/] [/mɛm/]
ם Final Mem [/mem sofit/] [/ʃlos mɛm/]
נNunNun[/nuːn/][/nun/] [/nun/]
ן Final Nun [/nun sofit/] [/laŋɛ nun/]
סSamekhSamekh[/ˈsɑːmɛk/][/ˈsameχ/] [/ˈsomɛχ/]
עAyinAyin[/ˈaɪ.ɨn/][/ˈʕajin/][/ain/][/ˈajin/, /ˈojin/]
פּ Pe Pe [/peɪ/] [/pe/] [/pej/][/pɛɪ/]
פ[/fɛɪ/]
ף Final Pe [/pe sofit/][/pej sofit/][/laŋɛ fɛɪ/]
צSadheTsadi[/ˈsɑːdə/, /ˈsɑːdi/][/ˈtsadi/][/ˈtsadik/][/ˈtsodi/, /ˈtsodik/, /ˈtsadɛk/]
ץ Final Tsadi [/ˈtsadi sofit/][/ˈtsadik sofit/][/laŋɛ ˈtsadɛk/]
קQophQof[/kɔːf/][/kof/][/kuf/][/kuf/]
רReshResh[/rɛʃ/, /reɪʃ/][/reʃ/][/rejʃ/][/rɛɪʃ/]
שShinShin[/ʃiːn/, /ʃɪn/][/ʃin/] [/ʃin, sin/]
תּ Tav Tav [/tɑːf/, /tɔːv/] [/tav/] [/taf/][/tov/, /tof/]
ת[/sov/, /sof/]
  1. 1 2 Orðabók Merriam Webster's Collegiate