Hebreskt stafróf

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Tilvísað frá Hebreska stafrófið)
Stökkva á: flakk, leita

Hebreska stafrófið (hebreska: אָלֶף-בֵּית עִבְרִי‎,) er eitt abdsjad sem samanstendur af 22 stafagerðum. Einnig má finna lítið breyttar útgáfur stafanna í nokkrum öðrum tungumálum innan Samfélags gyðina en þar ber helst að nefna jiddísku, ladino og judeo arabísku. Fimm stafagerðir hafa mismunandi bitringamyndir þegar þau koma fyrir aftast í orði.

Hebreska er skrifuð frá hægri til vinstri. Fjöldi stafa, uppröðun, nöfn og hljóðfræði eru sams konar og í Arameíska stafrófinu en bæði tungumálin notuðust við fönikískt stafróf á undir lok annarar aldar fyrir Krist.

Samkvæmt nútíma fræðimönnum er nútíma ritmál hebresku byggt á aramísku ritmáli frá þriðju öld f.Kr. en gyðingar höfðu notað það til þess að skrifa hebresku frá því um á 6. öld f. Kr. Fyrir þann tíma notuðust gyðingar við gamalt hebreskt ritmal en það er byggt á fönísku ritmáli frá því á 10. öld f.Kr. en það ritmál er notað enn í dag í trúarlegum verkum.

Listi yfir tungumál gyðinga[breyta]

Listinn er ekki tæmandi

Afró-asísk tungumál[breyta]

Indóevrópsk tungumál[breyta]

Tyrknesk tungumál[breyta]

Frambrurður á nöfnum stafa í hebreska stafrófinu[breyta]

stafur Nafn stafs Rótgróin framburður
Enska
[1]
venjuleg ísraelska
framburður
colloquial Israeli
Framburður (ef breytingar)
Yiddish / Ashkenazi
Framburður
MW[1] Unicode
א Aleph Alef /ˈɑːlɛf/, /ˈɑːlɨf/ /ˈalef/   /ˈalɛf/
בּ Beth Bet /bɛθ/, /beɪt/ /bet/   /bɛɪs/
ב /vɛɪs/
ג Gimel Gimel /ˈɡɪməl/ /ˈɡimel/   /ˈɡimːɛl/
ד Daleth Dalet /ˈdɑːlɨθ/, /ˈdɑːlɛt/ /ˈdalet/ /ˈdaled/ /ˈdalɛd/
ה He He /heɪ/ /he/ /hej/ /hɛɪ/
ו Waw Vav /vɑːv/ /vav/   /vov/, /vof/
ז Zayin Zayin /ˈzaɪ.ɨn/ /ˈzajin/ /ˈzain/ /ˈzajin/
ח Heth Het /hɛθ/, /xeɪt/ /ħet/ /χet/ / χɛs/
ט Teth Tet /tɛθ/, /teɪt/ /tet/   /tɛs/
י Yod Yod /jɔːd/ /jod/ /jud/ /jud/
כּ Kaph Kaf /kɑːf/ /kaf/   /kof/
כ /χof/
ך   Final Kaf   /kaf sofit/   /laŋɛ χof/
ל Lamed Lamed /ˈlɑːmɛd/ /ˈlamed/   /ˈlomɛd/
מ Mem Mem /mɛm/ /mem/   /mɛm/
ם   Final Mem   /mem sofit/   /ʃlos mɛm/
נ Nun Nun /nuːn/ /nun/   /nun/
ן   Final Nun   /nun sofit/   /laŋɛ nun/
ס Samekh Samekh /ˈsɑːmɛk/ /ˈsameχ/   /ˈsomɛχ/
ע Ayin Ayin /ˈaɪ.ɨn/ /ˈʕajin/ /ain/ /ˈajin/, /ˈojin/
פּ Pe Pe /peɪ/ /pe/ /pej/ /pɛɪ/
פ /fɛɪ/
ף   Final Pe   /pe sofit/ /pej sofit/ /laŋɛ fɛɪ/
צ Sadhe Tsadi /ˈsɑːdə/, /ˈsɑːdi/ /ˈtsadi/ /ˈtsadik/ /ˈtsodi/, /ˈtsodik/, /ˈtsadɛk/
ץ   Final Tsadi   /ˈtsadi sofit/ /ˈtsadik sofit/ /laŋɛ ˈtsadɛk/
ק Qoph Qof /kɔːf/ /kof/ /kuf/ /kuf/
ר Resh Resh /rɛʃ/, /reɪʃ/ /reʃ/ /rejʃ/ /rɛɪʃ/
ש Shin Shin /ʃiːn/, /ʃɪn/ /ʃin/   /ʃin, sin/
תּ Tav Tav /tɑːf/, /tɔːv/ /tav/ /taf/ /tov/, /tof/
ת /sov/, /sof/

Heimildir[breyta]

  1. 1,0 1,1 Orðabók Merriam Webster's Collegiate