Guðmundur Kamban

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Guðmundur (Jónsson) Kamban (8. júní 18885. maí 1945) var íslenskur rithöfundur, leikskáld og leikstjóri sem bjó lengst af í Danmörku og skrifaði flest verk sín á dönsku. Þekktustu leikrit hans eru Marmari, Vér morðingjar og Hadda Padda. Eftir síðari heimsstyrjöldina sökuðu andspyrnumenn í Danmörku hann um að vera samstarfsmann þýska hernámsliðsins og myrtu hann sama dag og Þjóðverjar gáfust upp.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Guðmundur fæddist í Reykjavík. Hann tók upp ættarnafnið Kamban árið 1908. Árið 1910 hélt hann til Kaupmannahafnar í nám. Fyrsta útgefna leikritið hans, Hadda Padda, var sett upp af Konunglega danska leikhúsinu árið 1914. Árið eftir flutti hann til New York-borgar og hugðist hasla sér völl á ensku. Það gekk ekki eftir og hann sneri aftur til Kaupmannahafnar 1917. Árið 1920 fékk hann stöðu við Konunglega leikhúsið þar sem Vér morðingjar var sett upp.

Á 3. áratugnum fékkst hann við leikstjórn hjá ýmsum leikhúsum og leikstýrði meðal annars tveimur kvikmyndum, Höddu Pöddu (1924), sem var tekin upp á Íslandi, og Hús í svefni (1926). Árið 1934 flutti hann til London og síðan Berlínar 1935 þar sem hann bjó til 1939. Eftir að hann sneri aftur til Kaupmannahafnar gekk honum illa að fá verkefni og fékk meðal annars fjárstyrk frá þýska hernámsliðinu. Hann fékk því orð á sig fyrir að vera hliðhollur Þjóðverjum. Það leiddi til þess að hann lenti á dauðalista danskra andspyrnumanna sem myrtu hann á gistiheimili sínu sama dag og hernámsliðið gafst upp.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

  Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.