Garðasól

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Garðasól
Papaver nudicaule dsc00913.jpg
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae)
Skipting: Dulfrævingar (Magnoliophyta)
Flokkur: Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
Ættbálkur: Sóleyjabálkur (Ranunculales)
Ætt: Draumsóleyjaætt (Papaveraceae)
Ættkvísl: Papaver
Tegund: P. nudicaule
Tvínefni
Papaver nudicaule
L.[1]
Samheiti

Papaver croceum
P. miyabeanum [2] [3]
P. amurense
P. macounii [4]

Garðasól, erlendis kennd við ísland; Iceland poppy, Isländischer Mohn vex frá norðurhluta Evrópu, norðurhluta Asíu og yfir til Norður Ameríku, einnig í fjöllum Asíu[5] en eingöngu sem slæðingur á Íslandi og Grænlandi.Garðasól er skammlífur fjölæringur, stundum ræktuð sem tvíær, með stórum, létt ilmandi á enda loðins stönguls uppúr hvirfingu mjórra, fjaðurskiftra grænna blaða. Hún blómstrar mest allt sumarið og getur sáð sér allnokkuð. Henni var fyrst lýst af grasafræðingum 1759. Villt blómstrar hún hvítum eða gulum blómum. Allir hlutar plöntunnar eru líklega eitraðir,[6] en eins og allir valmúar er hún með eitraða alkalíóða. Einmitt í garðasól (P. nudicaule) hefur fundist alkalíóðinn benzophenanthidine alkaloid, chelidonine.[7] Hún inniheldur einnig (+)-amurine, (-)-amurensinine, (-)-O-methylthalisopavine, (-)-flavinantine og (-)-amurensine.[8]

Undirtegundir[breyta | breyta frumkóða]

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:[9]

  • P. n. americanum
  • P. n. nudicaule
  • P. n. aquilegioides
  • P. n. microcarpum


Myndir[breyta | breyta frumkóða]

Hvít
Gul
Rauðgul
Rauð
Bleik
Blómhlífin enn á blóminu

Ræktun[breyta | breyta frumkóða]

Garðasól kann best við léttann, vel framræstann jarðveg og sól. Garðasól eins og flestir valmúar er með mjög smá fræ og langa stólparót sem þolir illa flutning. Hún hentar ekki í beð með lágvaxnari tegundum, en er góð í blómaengjum.[10]

Garðasól er einn af betri valmúum til afskurðar, en blómin endast í nokkra daga

Erfðir[breyta | breyta frumkóða]

Erfðir garðaafbrigða garðasólar (P. nudicaule) hafa verið rannsakaðar, sérstaklega í sambandi við blómlit.[11] Hvítur litur er ríkjandi yfir gulum. Aðrir litir, svo sem gulbrúnn og rauðgulur eru víkjandi.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Linne, Carl von (1753), Species Plantarum. Holmiae :Impensis Laurentii Salvii. bls: 507.
  2. „''Papaver nudicaule'' - Flora of Pakistan". . (Efloras.org). Skoðað 27. apríl 2014.
  3. John H. Wiersema 2005-02-22, „Genus ''Papaver'' - GRIN taxonomy". . (Ars-grin.gov). Skoðað 27. apríl 2014.
  4. „BSBI List 2007". (xls) . (Botanical Society of Britain and Ireland). Skoðað 17. október 2014.
  5. John H. Wiersema. „''Papaver nudicaule'' - GRIN taxonomy". . (Ars-grin.gov). Skoðað 27. apríl 2014.
  6. Kingsbury, J. M. (1964) Poisonous plants of the United States and Canada. Prentice-Hall Inc., Englewood Cliffs, N.J., USA. pp. 626
  7. Zhang, Y., Pan, H., Chen, S., Meng, Y., Kang, S. (1997). [Minor alkaloids from the capsule of Papaver nudicaule L.] Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 22: 550-1, 576. Á kínversku.
  8. Philipov, S; Istatkova, R; Yadamsurenghiin, GO; Samdan, J og Dangaa, S (2007), „A new 8,14-dihydropromorphinane alkaloid from Papaver nudicaule L". Natural product research. 21 (9): 852–6. doi:10.1080/14786410701494777 PMID 17763104
  9. http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2014/details/species/id/16717162%7Ctitill= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|sótt= 26 May 2014 |höfundar= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|dags= 2014|verk= |útgefandi=Species 2000: Reading, UK.
  10. Hólmfríður Á. Sigurðardóttir (1995) Garðblómabókin (Íslenska Bókaútgáfan; ISBN 9979-877-03-0)
  11. Fabergé, A.C. (1942) Genetics of the scapiflora section of Papaver 1. The Garden Iceland Poppy. Journal of Genetics 44: 169-193.
Wikilífverur eru með efni sem tengist
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.