Fara í innihald

Gaddeðluætt

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Gaddeðluætt
Tímabil steingervinga: Krítartímabilið
Afsteypa af beinagrind stjakyglis (Scolosaurus thronus).
Afsteypa af beinagrind stjakyglis (Scolosaurus thronus).
Vísindaleg flokkun
Veldi: Heilkjörnungar (Eukaryota)
Ríki: Dýraríki (Animalia)
Fylking: Seildýr (Chordata)
Flokkur: Skriðdýr (Sauropsida)
Yfirættbálkur: Risaeðlur (Dinosauria)
Ættbálkur: †Fleglar (Ornithischia)
(óraðað)†Skjaldberar (Thyreophora)
(óraðað)†Ankylosauria (Bryneðlur)
Ætt: †Gaddeðluætt (Ankylosauridae)
Steingerð halakylfa gaddeðlu

Gaddeðluætt (e. Ankylosauridae) var ætt risaeðla sem tilheyrði ættbálki flegla. Í henni eru þó nokkrar frægar tegundir á borð við gaddeðlu (Ankylosaurus magniventris), gaddygli (Euoplocephalus tutus) og liljueðlu (Minmi paravertebra). Líklegt er að gaddeðlur eigi uppruna sinn að rekja til annað hvort Norður-Ameríku eða Asíu, ekki hafa fundist neinir einstaklingar af gaddeðluætt í Gondvanalandi. Hópurinn einkennist af lágreistum og brynvörðum líkama með stinnum hala sem oftast endar í beinkylfu.

Ættin var uppi frá um 122 milljón árum til um 66 milljón árum, og spannar því allt Krítartímabilið.[1]

Í hópnum er fjöldi tegunda frá Norður-Ameríku og Asíu. Skyldleika sumra þeirra má sjá hér að neðan[2]:

 
 
 

Skeljungsætt

 
Gaddeðluætt
 

Liljueðla

 
 
 

Liaoningosaurus paradoxus

 
 
 

Cedarpelta bilbeyhallorum

 
 
 

Gobisaurus domoculus

 
 
 

Shamosaurus scutatus

 
 
 

Zhongyuansaurus luoyangensis

 
 

Tsagantegia longicranialis

 
 
 
 

Shanxia tianzhensis

 
 
 

"Crichtonsaurus" benxiensis

 
 
 

Dyoplosaurus acutosquameus

 
 

Pinacosaurus mephistocephalus

 
 
 
 
 
 
 

Gaddeðla

 
 

Stjakygli

 
 

Gaddygli

 
 
 
 
 

Minotaurasaurus ramachandrani

 
 

Pinacosaurus grangeri

 
 
 
 

Nodocephalosaurus kirtlandensis

 
 
 
 

Talarurus plicatospineus

 
 

Tianzhenosaurus youngi

 
 
 
 

Saichania chulsanensis

 
 

Tarchia gigantea

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  1. ↑ Fastovsky, David E.; Weishampel, David B. (2012). Dinosaurs: A Concise Natural History (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
  2. ↑ Thompson, Richard S.; Parish, Jolyon C.; Maidment, Susannah C. R.; Barrett, Paul M. (2012-06). „Phylogeny of the ankylosaurian dinosaurs (Ornithischia: Thyreophora)“. Journal of Systematic Palaeontology (enska). 10 (2): 301–312. doi:10.1080/14772019.2011.569091. ISSN 1477-2019.