Fara í innihald

Forseti Sovétríkjanna

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Forseti Sambandsríkis sósíalískra sovétlýðvelda
Президент Союза Советских Социалистических Республик
Skjaldarmerki Sovétríkjanna (1956–1991)
Eini embættishafi
Míkhaíl Gorbatsjov
15. mars 1990 – 25. desember 1991[a]
Æðstaráð Sovétríkjanna
Ríkisstjórn Sovétríkjanna
GerðÞjóðhöfðingi
Opinbert aðseturKreml, Moskvu[1]
Skipaður af
  • Kjósendum í beinum kosningum (samkvæmt stjórnarskrá)[2][3]
  • Þingi Sovétríkjanna (við stofnun embættisins)[4]
ForveriÆðstaráð Sovétríkjanna (sem þjóðhöfðingi)
Stofnun15. mars 1990; fyrir 35 árum (1990-03-15)
Fyrsti embættishafiMíkhaíl Gorbatsjov
Síðasti embættishafiMíkhaíl Gorbatsjov
Afnumið25. desember 1991; fyrir 33 árum (1991-12-25)
SuccessionEnginn (Sovétríkin leyst upp)[b]

Forseti Sovétríkjanna var þjóðhöfðingi Sovétríkjanna frá 15. mars 1990 til 25. desember 1991. Eini maðurinn sem gengdi þessu embætti var Míkhaíl Gorbatsjov. Fyrir stofnun þessa embættis var forseti forsætisnefndar Sovétríkjanna í reynd þjóðhöfðingi en stjórnarleiðtogi var aðalritari Sovéska kommúnistaflokksins. Gorbatsjev var aðalritari flokksins á sama tíma og hann var forseti og skapaði þannig forsetaræði í reynd. Hann sagði af sér sem aðalritari í kjölfar valdaránstilraunarinnar 1991.

Upphaflega var forsetinn kosinn af fulltrúaþingi Sovétríkjanna og átti að vera forseti þess, en í framtíðinni var hugmyndin að hann yrði kosinn í almennum kosningum. Gennadíj Janajev var varaforseti og líka sá eini sem gegndi því embætti.

Neðanmálsgreinar

[breyta | breyta frumkóða]
  1. Settur af frá 19. til 21. ágúst 1991 í ágústvaldaráninu.
  2. Embættisskyldur færðar til aðalritara Samveldis sjálfstæðra ríkja og forseta Rússlands.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. O'Clery, Conor (2011). Moscow, December 25, 1991: The Last Day of the Soviet Union. New York: Public Affairs. bls. 120. ISBN 9781610390125. Sótt 15 ágúst 2018.
  2. Remnick, David (15. mars 1990). „GORBACHEV ELECTED PRESIDENT“. The Washington Post. Sótt 5. mars 2019.
  3. Stjórnarskrá Sovétríkjanna frá 1977 með breytingum frá 1989–1990. 15.1. kafli: Forseti Sovétríkjanna Geymt 16 febrúar 2013 í Wayback Machine
  4. Sovésk lög frá 14. mars 1990 N 1360-I „Um stofnun embættis forseta Sovétríkjanna og breytingar og viðbætur á stjórnarskrá Sovétríkjanna. 3. gr.“
  Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.