Látbragðsleikur
Látbragðsleikur felst því að segja sögur með líkamstjáningu og þá er lítið sem ekkert talað, yfirleitt með mjög ýktum hreyfingum og svipbrigðum. Oft er notast við ósýnilega hluti í leiknum þar sem leikari þykist að eitthvað sé þar, t.d. veggur sem enginn sér.
Líkamstjáning hefur alla tíð verið mikilvægur hluti af samskiptum milli fólks, jafnvel áður en mannkynið þróaði með sér talmál og er skiljanlegt fyrir flestum án tungumáls. Látbragðsleikir byggja á þessum skilningi fólks á hreyfingum og svipbrigðum á andlitum sem hentar vel alþjóðlegum vettvangi þar sem engin þörf er á tungumáli.
Látbragðsleikir eru ýmist harmleikir eða gamanleikir.
Saga
[breyta | breyta frumkóða].jpg)
Hægt er að rekja sögu látbragðsleika aftur til forn rómverja og Grikklands þar sem stakur grímuklæddur sviðsleikari var kallaður pantomimus (þaðan koma orðin mime og pantomime sem eru m.a. notuð í ensku). Grímur voru notaðar til þess að gera svipbrigði augljósari fyrir áhorfendur úr fjarska, og ólíklegt var að nokkur myndi geta heyrt í leikurunum á sviði. [1]
Franskir látbragðsleikir
[breyta | breyta frumkóða]Hvítmálaðir þöglir látbragðsleikarar er fyrirbæri sem hægt er að rekja til Jean Gaspard Deburau í Frakklandi á 17. öldinni sem umbreytti þáverandi ítölskum leiklistarstíl með hvít-máluðum andlitum og pokalegum hnepptum búningum. [2]
Trúðaleikir
[breyta | breyta frumkóða]Trúðaleikir er gerð af látbragðs-gamanleik og hefur hefðbundinn stíll trúða þróast útfrá hvítu andlitsmálingin og pokalegum hnepptum búningum sem Deburau kynnti til leiks.[3]
Bresk látbragðsleikrit
[breyta | breyta frumkóða]Látbragðsleikrit eru vinsæl á jólunum í Bretlandi, og hefur það þróast í einstakt fyrirbæri sem kallast pantomime eða panto, en þar í landi hefur orðið allt aðra meiningu en annar staðar í heiminum í dag. Þessi tegund leikhúss þróaðist í Englandi og þekkist á Bretlandi, Írlandi og í einhverjum mæli í enskumælandi löndum og þá einkum í jólaleikritum og nýársleikritum.
Í nútíma breskum látbragðsleik eru ærsl og ýkjur, brandarar og dans. Kynjahlutverkum er gjarnan snúið við (karlleikarar í kvenhlutverkum og öfugt) og oft háð og spé og sagan er oft byggt á þekktu ævintýri eða þjóðsögu. Látbragðsleikurinn er þátttökuleikhús þar sem ætlast er til að áhorfendur syngi með í vissum hlutum verksins og hrópi til leikara.[4]
Bókakápa fyrir jólaleikritið „Christmas Pantomime“ (1890)
Leikarar úr „Babes in the Woods“ (1897)
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Annette Lust.The origins and development of the art of mime (texti tekinn úr bókinni hennar "From the Greek Mimes to Marcel Marceau and Beyond: Mimes, Actors, Pierrots and Clowns: A Chronicle of the Many Visages of Mime in Theatre"). skoðað 12. ágúst 2026
- ↑ A history of mime, the most oh so french of art forms. skoðað 12. ágúst 2026
- ↑ Britannica:Clown. skoðað 12. ágúst 2026
- ↑ Pantomimes and Mumming. skoðað 12. ágúst 2026.
