Hettuapi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Hettuapi
Cebus capucinus
Cebus capucinus
Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Animalia
Fylking: Chordata
Flokkur: Mammalia
Ættbálkur: Primates
Ætt: Cebidae
Undirætt: Cebinae
Bonaparte, 1831
Genus

Cebus
Sapajus

Hettuapinn er smár api sem má finna í Mið- og Suður-Ameríku, Afríku og í Norður-Argentínu.

Útlit[breyta | breyta frumkóða]

Hettuaparnir eru svartir, brúnir, og hafa hvítar axlir, andlit og bringu. Kollurinn er svo í sama lit og búkurinn. Þessir apar eru mjög smáir en þeir eru aðeins tæplega kílógramm að þyngd þegar þeir eru fullvaxnir. Þeir geta náð allt að 55 cm að lengd og getur skottið þeirra náð sömu lengd og búkurinn.

Hegðun[breyta | breyta frumkóða]

Lífið hjá hettuöpunum snýst einungis um að leita sér að mat. Þeir eyða öllum deginum í að finna mat og leggja sig einstaka sinnum yfir daginn. Á nóttunni sofa þeir svo í trjám til þess að forðast rándýr og aðrar hættur.

White-fronted capuchin (Cebus albifrons)

Mataræði[breyta | breyta frumkóða]

Hettuapar éta flest sem að kjafti kemur. Blómhnappa, blaðsprota, ávexti, fuglsegg, lítil skriðdýr og jafnvel önnur spendýr eins og íkornaunga. Einnig borða hettuaparnir krabba og önnur skeldýr og nota steina til þess að brjóta skeljarnar á kröbbum og skeldýrum til þess að komast að kjötinu. Þetta fjölbreytta fæði alætunnar bendir til þess að meltingarfærin þoli sitt af hverju en er ekki endilega vísbending um mikla greind. En hettuapar hafa annan hæfileika sem bendir til virkrar heilastarfsemi og forvitni. Þeir geta fundið sér æti sem líklegt er að öðrum tegundum sjáist yfir. Þegar dýr gerir slíka uppgötvun verða félagarnir í hópnum þess fljótt áskynja. Þannig geta ýmsir hópar hettuapa haft sérstakar matarvenjur, ólíkar öðrum.

Líf hettuapanna[breyta | breyta frumkóða]

Kvenkyns hettuapar eignast afhvæmi annað hvert ár. Meðgangan tekur um 160 til 180 daga og eftir fæðingu hanga ungarnir á bringunni á móður sinni þangað til að þeir verða stærri. Það tekur kvenkyns hettuapa aðeins fjögur ár að verða fullþroska en átta ár fyrir karlkyns apana. Hettuapar lifa aðeins í 15 til 25 ár í náttúrunni en geta náð allt að 45 árum sem gæludýr og sýningardýr.

Gáfur[breyta | breyta frumkóða]

Crested capuchin (Sapajus robustus)

Hettuapar eru taldir gáfuðustu apar hins nýja heims. Þeir eru oft notaðir í tilraunastarfsemi og þess háttar. Hettuaparnir eru klókir og nýta sér tól til þess að auðvelda líf sitt.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
Einkennismerki Wikilífvera
Wikilífverur eru með efni sem tengist