Fitjasef

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Dökkasef
Juncus gerardii.jpeg
Ástand stofns
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae)
Fylking: Dulfrævingar (Magnoliophyta)
Flokkur: Einkímblöðungar (Liliopsida)
Ættbálkur: Grasbálkur (Poales)
Ætt: Sefætt (Juncaceae)
Ættkvísl: Sef (Juncus)
Tegund:
Fitjasef (J. gerardii)

Tvínefni
Juncus gerardii

Fitjasef (fræðiheiti: Juncus gerardii) er hávaxin tegund sefs. Fitjasef er afar sjaldgæft á Íslandi og finnst aðeins á tveimur stöðum, við Leiruvog í Mosfellssveit[1] og á Knarrarnesi við Eyjafjörð.[2] Annars staðar er fitjasef útbreitt við strendur norðurhvels jarðar og finnst yfirleitt á sjávarfitjum við efstu flóðmörk en finnst einnig fjarri sjó þar sem selta er í jarðvegi.[1]

Útlit og einkenni[breyta | breyta frumkóða]

Fitjasef er beinvaxið og hávaxið, 10-40 cm með gulgræn blöð, lin og næstum sívöl blöð.[3] Blómhlífin er dökkrauðbrún og snubbótt, 2,5-4 mm á lengd, og stoðblaðið er styttra en blómskipunin.[3] Fitjasef myndar breiður með skriðulum jarðstönglum.[3]

Fitjasef er skylt stinnasefi og líkist helst því. Þekkja má fitjasef frá stinnasefi á því að fitjasef er með fleiri og fíngerðari blómhnoð auk þess sem stoðblaðið er styttra en blómskipunin.[3]

Verndun[breyta | breyta frumkóða]

Stofnstaða fitjasefs í heiminum hefur ekki verið metinn af náttúruverndarsamtökunum IUCN. Á Íslandi finnst fitjasef aðeins á tveimur stöðum og er á válista plantna sem tegund í nokkurri hættu (VU).[4] Fitjasef er friðlýst á Íslandi.[5]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 Arnþór Garðarsson (1978). Fitjasef fundið á Íslandi, Náttúrufræðingurinn (3-4), 142-148.
  2. Arne Fjellberg, Bjarni E. Guðleifsson og Hörður Kristinsson (2008). Knarrarnes við Eyjafjörð – Saga, mordýr og sef. Náttúrufræðingurinn 77 (1–2), bls. 24–28.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Hörður Kristinsson, Starri Heiðmarsson & Pawel Wasowicz (2018). Fitjasef (Juncus gerardii). Sótt 19. október 2020.
  4. Náttúrufræðistofnun Íslands (2018). Válisti æðplantna.
  5. Auglýsing um friðlýsingu nokkurra plöntutegunda. nr. 184/1978.
  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.