Norðurrín-Vestfalía

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Fáni Norðurrín-Vestfalíu Skjaldarmerki Norðurrín-Vestfalíu
Flagge von Hessen
Landeswappen Hessens
Upplýsingar
Höfuðstaður: Düsseldorf
Stofnun: 23. ágúst 1946
Flatarmál: 34.098 km²
Mannfjöldi: 17.564.000 (30. September 2013)
Þéttleiki byggðar: 515/km²
Vefsíða: nrw.de
Stjórnarfar
Forsætisráðherra: Hannelore Kraft (SPD)
Lega
Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg

Norðurrín-Vestfalía (þýska: Nordrhein-Westfalen) er fjórða stærsta sambandsland Þýskalands með rúmlega 34 þús km². Það er hins vegar fjölmennasta sambandslandið með 18 milljónir íbúa. Ástæðan fyrir því er Ruhrhéraðið, en það er þéttbýlasta svæði Þýskalands og fjórða þéttbýlasta (eða fjölmennasta) svæði Evrópu. Norðurrín-Vestfalía liggur norðarlega í vesturhluta Þýskalands. Fyrir norðan er Neðra-Saxland, fyrir suðaustan er Hessen og fyrir sunnan er Rínarland-Pfalz. Auk þess er Holland fyrir vestan og Belgía fyrir suðvestan. Norðurrín-Vestfalía nær ekki að sjó. Hins vegar eru nokkrar hafnir þar, því stórfljótið Rín rennur í gegnum landið frá suðri til norðurs. Höfuðborgin er Düsseldorf.

Fáni og skjaldarmerki[breyta]

Fáni Norðurrín-Vestfalíu samanstendur af þremur láréttum röndum, grænni, hvítri og rauðri. Græni og hvíti liturinn eru frá héraðinu Rínarlandi, en litir Vestfalíu voru áður fyrr hvítur og rauður. Þegar þessi héröð voru sameinuð 1946 voru litirnir einnig sameinaðir í þessu nýja flaggi.

Skjaldarmerkið samanstendur sömuleiðis af litunum grænum, hvítum og rauðum. Auk þess er hvíta áin til vinstri tákn Rínarlands og merkir Rínarfljót. Til hægri er hvíti hestur Vestfalíu, sem minnir á hina fornu saxa sem þar bjuggu áður fyrr. Neðst er rauð og gul rós sem er tákn héraðsins Lippe, en það hérað var sameinað Norðurrín-Vestfalíu 1947.

Orðsifjar[breyta]

Nordrhein er einungis norðurhluti Rínarlands sem teygir sig eftir endilangri ánni. Vestfalía (Westfalen) er hins vegar gamalt héraðsnafn síðan á dögum Hinriks ljóns á 12. öld. Sennilegt þykir að endingin -falen sé dregin af gömlum germönskum þjóðflokki [1]

Söguágrip[breyta]

Fyrir heimstyrjöldina síðari var hér um þrjú héröð að ræða: Rheinland (með Ruhrhéraðinu), hið gamla konungsríki Westfalen og loks hið sjálfstæða hérað Lippe. Í stríðslok hertóku Bretar öll þessi héruð. Ári síðar klufu Bretar Rínarlandið í tvö lönd og sameinuðu norðurhluta þess Vestfalíu. Þar með varð til nýtt hérað, Norðurrín-Vestfalía, með Düsseldorf að höfuðborg. Suðurhluti Rínarlands var hins vegar sameinaður héraðinu Pfalz í annað hérað. 1947 var héraðið Lippe sameinað Norðurrín-Vestfalíu. 1949 var sambandsríki Þýskalands stofnað og varð Norðurrín-Vestfalía þá að sambandslandi.

Borgir[breyta]

Í Norðurrín-Vestfalíu eru fleiri stórborgir en í nokkru öðru sambandslandi Þýskalands, enda er það langfjölmennast. Flestar eru borgirnar í Ruhrhéraðinu. Stærstu borgirnar:

Röð Borg Íbúar Ath.
1 Köln 995 þúsund Fjórða stærsta borg Þýskalands
2 Dortmund 584 þúsund
3 Düsseldorf 584 þúsund Höfuðborg Norðurrín-Vestfalíu
4 Essen 579 þúsund
5 Duisburg 494 þúsund
6 Bochum 378 þúsund
7 Wuppertal 353 þúsund
8 Bielefeld 323 þúsund
9 Bonn 317 þúsund Fyrrverandi höfuðborg Vestur-Þýskalands
10 Münster 273 þúsund
11 Gelsenkirchen 262 þúsund
12 Aachen 259 þúsund Gamla keisaraborgin
13 Mönchengladbach 258 þúsund
14 Krefeld 236 þúsund
15 Oberhausen 215 þúsund
16 Hagen 192 þúsund
17 Hamm 182 þúsund
18 Mülheim an der Ruhr 168 þúsund
19 Herne 166 þúsund
20 Solingen 161 þúsund
21 Leverkusen 161 þúsund
22 Neuss 151 þúsund
23 Paderborn 144 þúsund

Tilvísanir[breyta]

  1. Geographische Namen in Deutschland. Duden. 1993. Bls. 275.

Heimildir[breyta]

Fyrirmynd greinarinnar var „Nordrhein-Westfalen“ á þýsku útgáfu Wikipedia. Sótt apríl 2010.