Essex

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Stökkva á: flakk, leita
Essex
Flag of Essex
EnglandEssex.png
Landafræði
Staða Formlegt og óstórborgarlegt
Uppruni Söguleg
Svæði Austur-England
Flatarmál 3670 km² (11. sæti)
Höfuðbær Chelmsford
ISO 3166-2 GB-ESS
ONS-kóði 22
NUTS-kóði UKH33
Lýðfræði
Mannfjöldi
• Samtals (2006)
• Þéttleiki byggðar		 1.670.000
454/km²
Kynþættir 96,8% hvíta
1,2% suðasíska
Stjórnmál
Ráð Essex County Council
Stjórnmálaflokkur Íhaldsflokkurinn

Essex (borið fram /ˈɛsɨks/) er sýsla í Suðaustur-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg sýslunnar er Chelmsford. Hæsti staður sýslunnar er Chrishall Common, 147 m.y.s., sem er í grennd við þorpið Langley, skammt frá mörkum Essex og Hertfordshire.

Efnisyfirlit

[breyta] Saga

Borgin Colchester er stödd í norðausturhluta sýslunnar og er elsti bær á Englandi, stofnaður á undan komu Rómverja, þegar hann hét Camulodunum. Upprunalega var Colchester höfuðborg rómversks héraðsins Brittanía og átti eini myntsláttu sína, en árið 61 var borgin eyðilögð við uppreisn Boudicu drottningu. Síðar varð London höfuðborg héraðsins.

Heitið Essex er engilsaxneskt og er dregið af fornensku orðinu Ēastseaxe sem þýðir „Austursaxar“, austlæga konungsríkið Saxanna. Konungsríkið Essex var stofnað árið 527 af konunginum Æscwine og spannaði það svæði norðan við Thames-ána og stóran hluta af svæðinu sem varð síðar Middlesex og Hertfordshire, en svæðið var síðar bundið við löndin austan við Lee-ána. Lönd Austursaxanna lágu við lönd Englanna frá Austur-Anglíu, það er að segja Norfolk, Suffolk og Cambridgeshire.

Seinna varð konungsríkið Essex hluti konungsríkisins England og þá varð söguleg sýsla. Sýsluráðið í Essex var stofnað árið 1889.

Landamærin við Austur-London urðu til árið 1965 þegar East Ham og West Ham urðu borgarhlutar Londons.

[breyta] Umdæmi

Það eru fjórtán umdæmi í Essex: Harlow, Epping Forest, Brentwood, Basildon, Castle Point, Rochford, Maldon, Chelmsford, Uttlesford, Braintree, Colchester og Tendring. Thurrock og Southend-on-Sea eru sameiningarumdæmi.

[breyta] Íbúar og byggðir

Dæmilegt þorp í Norður-Essex, Finchingfield.

Dreifing byggðanna í sýslunni er margvísleg. Hindruð hefur verið útþensla borgarinnar London í sýlsunni af svokölluðu „græna beltinu“, en það eru engu að síður tveir áætlaðir bæir í sýslunni, Basildon og Harlow. Þessir bæir voru byggðir upp til að sjá fyrir nýju húsnæði handa íbúum frá London eftir eyðileggingu sinni í seinni heimsstyrjöldinni. Báðir hafa vaxið heilmikið síðan. Eppingskógurinn takmarkar líka uppbyggingu úr London.

Vegna nálægðar Londons við sýsluna eru margir bæir í Essex búnir í af vinnuferðalöngum sem ferðast til Londons á hverju degi, sérstaklega þeir bæir sem eru nálægt lestarstöðvum. Essex er þekkt á Bretlandi fyrir að vera talið um í brandara um staðalímyndina „Essex girl“, og er uppruni bresks stjórnmálahugtaks „Essex man“.

Suðausturhluti sýslunnar hýsa nú þegar marga íbúa í bæi Southend og Thurrock á Thames Gateway-svæðinu, það er áætlað að þetta svæði vera nánar þróað í framtíðinni. Sum svæði í suðvesturhluta sýslunnar hafa samlagast London, til dæmis Buckhurst Hill og Chigwell, sem eru talin að vera í þéttbýli Stór-Lundúnasvæðisins. Lítill hluti sýslunnar í suðvestri, Sewardstone, er eini svæði útan við London í London-póstumdæminu. Norðan við „græna beltið“ er sýslan aðallega landsbyggð, nema borgir Colchester og Chelmsford. Í norðarhlutanum eru mörg lítlir bæir, þorp og smáþorp byggð úr hefðbundnum efnum eins og timbri og múrsteini. Oft hafa húsin þar þök úr leirhellum eða strái.

[breyta] Samgöngur

Brúin sem tengir Essex við Kent.

Aðalflugvöllurinn í Essex er London Stansted-flugvöllur og þjónar ákvörðunarstöðum í Evrópu og Norður-Ameríku. Southend-flugvöllur var áður einn fjölsóttasti flugvöllur á Bretland, er núna í endurbyggingu, en það eru enn nokkur flug frá honum á staði eins og Ermarsundseyjar. Það eru líka nokkrir minni flugvellir, sumir þeirra voru byggðir á fyrri eða seinni heimsstyrjöldinni. Nú á dögum þessir eru notaðir til skemmtunar eða flugkennslustunda.

Höfnin í Tilbury er ein af þremur aðalhöfnum á Bretlandi, og höfnin í Harwich tengir Essex við Holland. Það er stór brú í Dartford sem tengir Essex við Kent í suðri. Líka er hægt að ferðast með ferju yfir Thames-ánni. Það er líka víðtækt almenningsamgöngukerfi.

Báðar hraðbrautir M25 og M11 ná yfir sýsluna, og aðalvegirnir A12 og A13 renna út frá London. Neðanjarðarlestakerfi Lundúnaborgar og önnur lestarkerfi þjóna hlutum sýslunnar.

[breyta] Iðnaður og viðskipti

Lakeside-verslunarmiðstöð í Thurrock var ein fyrsta verslunarmiðstöð á Englandi og er enn vinsæl þrátt fyrir mikla umferð í M25-hraðbrautinni og keppni við nærliggjandi Bluewater-verslunarmiðstöð.

Iðnaðarhverfi eru aðallega í suðurhluta Essex, afgangur sýslunnar er aðallega beitiland. Bærinn Harlow er miðstöð fyrir rafeindavara-, vísinda- og lyfjafyrirtæki, og evrópskar höfuðstöðvar Ford Motor Company eru staðsettar í Brentwood. Í bænum Loughton er verksmiðja sem framleiðir breska og útlenska peningaseðla. Það hefur verið mörg rafeindafyrirtæki staðsett í Chelmsford síðan fæðingu iðnaðsins, og þar er staðsett líka nokkur vátrygginga- og fjármálafyrirtæki. Gosframleiðandinn Britvic er líka staðsettur þar.

[breyta] Landamerki

[breyta] Vinasýslur

s • r • b
Fáni Englands Sýslur á Englandi

Sýslur myndaðar af Lieutenancies Act 1997

Austur-Sussex • Austur-Yorkshire • Bedfordshire • Berkshire • Bristol • Buckinghamshire • Cambridgeshire • Cheshire • Cornwall • Cumbria • Derbyshire • Devon • Dorset • Durham-sýsla • Essex • Gloucestershire • Hampshire • Herefordshire • Hertfordshire • Kent • Lancashire • Leicestershire • Lincolnshire • Lundúnaborg • Merseyside • Norður-Yorkshire • Norfolk • Northamptonshire • Northumberland • Nottinghamshire • Oxfordshire • Rutland • Shropshire • Somerset • Staffordshire • Stór-Lundúnasvæðið • Stórborgarsvæðið Manchester • Suður-Yorkshire • Suffolk • Surrey • Tyne og Wear • Vestur-Miðhéruð • Vestur-Sussex • Vestur-Yorkshire • Warwickshire • Wighteyja • Wiltshire • Worcestershire
Sótt frá „http://is.wikipedia.org/wiki/Essex“