Fornenska
Fornenska (Englisc) var germanskt tungumál sem varð til úr máli Saxa og Engla, sem komu til Englands nokkru eftir að Rómverjar hurfu þaðan. Saxar og Englar komu frá Neðra-Saxlandi og Slésvík.
Efnisyfirlit |
Þróun [breyta]
Germanskur uppruni [breyta]
Mestu áhrif að mótun fornensku í orðaforða og myndun setninga komu frá arfleifð germanskra mála.
Eins og mörg germönsk mál var sterk fallbeyging í fornensku. Hún beygðist í fjórum föllum; nefnifalli, þolfalli, þágufalli, eignarfalli. Auk þess var tækisfall stundum notað í fornensku.
Fornenskar bókmenntir [breyta]
Merkar bókmenntir eru til á fornensku, t.d. Bjólfskviða. Meðal helstu rithöfunda má nefna Alfreð mikla, öðru nafni Elfráð ríka og Ælfric eða Elfrík munk.
Fornenska og íslenska [breyta]
Fornensku svipar til nútíma íslensku að mörgu leyti en nútíma enska varð fyrir miklum áhrifum frá frönsku eftir að Normannar náðu völdum á Englandi 1066. Fyrir neðan er tafla með nokkrum dæmum um skyldleika málanna:
| Enska | Fornenska | Íslenska |
|---|---|---|
| age | ealdor | aldur |
| appearance | onsyn | ásýnd |
| art | list | list |
| bane | bana | bani |
| bow | boga | bogi |
| commander | heretoga | herforingi |
| embrace | fæðmian | faðma |
| entry | ongang | inngangur |
| happiness | sæl | sæla |
| know | cunnan | kunna |
| neck | hals | háls |
| peace | frið | friður |
| whale | hwæl | hvalur |
Þessi 
