Vitavörður
Vitavörður er starfsmaður sem sér um gæslu, rekstur og hefur aðsetur í vita. Víða um heim (meðal annars á Íslandi) hefur þetta starf að mestu leyti lagst af vegna sjálfvirkni.[1][2] Hlutverk þeirra var meðal annars að kveikja á lýsingarbúnaði þegar það fór að rökkva og slökkva á lýsingarbúnaði þegar það fór að birta, taka veðrið með reglulegu millibilli allan sólarhringinn og sinna tilfallandi viðhaldi við vitann.[1]
Áður fyrr voru vitaverðir mikilvægir hlekkir í að tryggja öryggi sjómanna við Íslandsstrendur.[3] Samhliða því stunduðu margir vitaverðir rannsóknir t.d. Fuglamerkingar, veðurathuganir, mengunarmælingar o.s.frv.[2][4] Dæmi eru að starfið hafi gengið í beinan karllegg.[2][4] Í fjárlagafrumvarpi ríkisins frá árinu 1940 kemur fram að eftirlaun fyrrum vitavarða og ekkjum þeirra var 300 kr.[5] Á Íslandi var vitavarðarstarfið formlega lagt niður árið 2007.[2] Óskar J. Sigurðsson vitavörður á Stórhöfða var síðasti vitavörðurinn á Íslandi sem bjó í vita.[1]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- 1 2 3 Bergþóra Jónsdóttir (júní 2009). „Síðasti vitavörðurinn“. Morgunblaðið.
- 1 2 3 4 Guðjón Ármann Eyjólfsson. „Vitaverðir á Stórhöfða“. Veðurstofa Íslands.
- ↑ „Saga vitanna við Íslandsstrendur“. Veðurstofa Íslands. Sótt 5 júlí 2024.
- 1 2 „Hundrað ára afmæli Stórhöfðavita fagnað“. www.stjornarradid.is. 15. nóvember 2006. Sótt 5. júlí 2024.
- ↑ „Frumvarp til fjárlaga fyrir árið 1940“ (PDF).