Smitandi lifrardrep í kanínum
| Smitandi lifrardrep í kanínum | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Vísindaleg flokkun | ||||||||||
|
Smitandi lifrardrep í kanínum er bráðsmitandi sjúkdómur sem leggst aðallega á evrópukanínur (Oryctolagus cuniculus) og ræktuð afbrigði þeirra. Orsökin er bikarveira af ættkvíslinni Lagovirus. Þrjár megingerðir eru þekktar og er dánartíðnin mismikil eftir hverja er um að ræða. Hún smitast greiðlega með hlutum og snertingu og hefur mikið þol.
Hún kom fyrst fram í Kína 1983 hjá angórakanínum frá Þýskalandi[3] og olli gríðarlegum skaða í kanínurækt. Síðar (1991) var vírusnum viljandi dreift í Ástralíu til að halda niðri eða eyða stofni kanína sem telst plága þarlendis.[4] Sýkingin hafði nokkur áhrif, en ekki nægileg, svo aftur var reynt að útrýma kanínum árið 2017 með banvænni stofni vírussins.[5]
Sjúkdómurinn hefur tvisvar fundist á Íslandi; fyrst í heimiliskanínum 2002, og síðast í Elliðarárdal árið 2020.[6][7] Vírussins varð fyrst vart í heimiliskanínum í Bandaríkjunum árið 2018.[8]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- Luque, D.; González, J. M.; Gómez-Blanco, J.; Marabini, R.; Chichón, J.; Mena, I.; Angulo, I.; Carrascosa, J. L.; Verdaguer, N.; Trus, B. L.; Bárcena, J.; Castón, J. R. (2012). „Epitope Insertion at the N-Terminal Molecular Switch of the Rabbit Hemorrhagic Disease Virus T=3 Capsid Protein Leads to Larger T=4 Capsids“ (PDF). Journal of Virology. 86 (12): 6470–6480. doi:10.1128/JVI.07050-11. PMC 3393579. PMID 22491457.
- ↑ Luque, D.; González, J. M.; Gómez-Blanco, J.; Marabini, R.; Chichón, J.; Mena, I.; Angulo, I.; Carrascosa, J. L.; Verdaguer, N.; Trus, B. L.; Bárcena, J.; Castón, J. R. (2012). „Epitope Insertion at the N-Terminal Molecular Switch of the Rabbit Hemorrhagic Disease Virus T=3 Capsid Protein Leads to Larger T=4 Capsids“ (PDF). Journal of Virology. 86 (12): 6470–6480. doi:10.1128/JVI.07050-11. PMC 3393579. PMID 22491457.
- ↑ „Rabbit haemorrhagic disease: field epidemiology and the management of wild rabbit populations“. 2002.
- ↑ Cooke, Brian Douglas (2014). Australia's War Against Rabbits. CSIRO Publishing. ISBN 9780643096127.
- ↑ Adams, Prue (1 apríl 2017). „K5 rabbit virus an early success, researchers say“. ABC News. Sótt 20 maí 2018.
- ↑ „Smitandi lifrardrep talið orsök kanínudauða“. Matvælastofnun. 25.3.2020.
- ↑ Samúel Karl Ólason (25. mars 2020). „Kanínudauði rakinn til lifradreps“. Vísir.
- ↑ Katharine Gammon (15. júlí 2020). „The deadly plague that could devastate the US rabbit population“. Guardian.