Lýsingarháttur

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Lýsingarháttur nútíðar)
Stökkva á: flakk, leita

Lýsingarháttur er fallháttur (einn af háttum sagna) og gegnir líku hlutverki og lýsingarorð eða atviksorð. Hann er stundum nefndur lýsingarorð þolandans vegna þess að oftast á hann við eitthvað sem einhver verður fyrir (til dæmis: „hann var skammaður“, „hún var lamin“).

Lýsingarháttur þátíðar í íslensku[breyta | breyta frumkóða]

Lýsingarháttur þátíðar er notaður með sögnunum „hafa“, „vera“, „verða“ (hún hafði sofið, hann er valinn, hann verður sóttur).Snið:Dubious

Lýsingarháttur þátíðar kemur einnig oft fyrir með sögnunum „geta“, „eiga“ og „fá“; til dæmis „ég get farið“, „hann fær engu ráðið“, „þú átt það skilið“. Stundum er orði, orðstofni eða forskeytið aukið framan við lýsingarhátt þátíðar; til dæmis „útsofinn“, „alfarnir“, „ókomnir“ og ætti þá að greina hann sem lýsingarorð.

Lýsingarháttur þátíðar er eini fallhátturinn í íslensku sem getur fengið ólíkar endingar eftir kynjum (ekki persónum).

Endingar[breyta | breyta frumkóða]

Lýsingarháttur þátíðar endar á , -d, -t eða -inn/-in, -ður, -dur, -tur og fær endingar eftir kynjum og tölum eins og lýsingarorð, einn fallhátta (brennt barn forðast eldinn, enginn verður óbarinn biskup, hann er kominn).

Dæmi[breyta | breyta frumkóða]

  • Hann hefur komið.
  • Ég hef komið.
  • Húsið var málað í fyrra.
  • Veggurinn var málaður tvisvar.
  • Hún er komin.
  • Þeir eru komnir.
  Þessi málfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.