Kennitala

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Kennitala (skammstafað sem kt.) er einkvæmt 10-tölustafa númer sem einstaklingar, félagasamtök, stofnanir og fyrirtæki nota á Íslandi til að auðkenna sig í viðskiptum og samskiptum við stofnanir, fyrirtæki og aðra einstaklinga. Þetta númer er á forminu DDMMÁÁ-NNPÖ þar sem DD er dagurinn, MM er mánuðurinn, ÁÁ eru síðustu tveir stafirnir í fæðingarárinu, NN er handahófskennd tala, P er prófsumma sem er reiknuð út frá fyrstu átta tölunum og Ö táknar öldina.[1] Kennitölur voru teknar upp á áramótum 1987-1988, en áður var notast við nafnnúmer.

Uppbygging[breyta | breyta frumkóða]

Fyrstu átta stafirnir[breyta | breyta frumkóða]

Fyrstu 6 stafir kennitölu eru myndaðir af fæðingardagsetningu einstaklings. Ef um félagasamtök, stofnun eða fyrirtæki er að ræða er notuð stofndagsetning þess nema hvað tölunni 4 er bætt við fyrsta tölustafinn.

Dæmi:

Næstu tveir stafir kennitölunnar er raðtala, 20 eða hærri, valin við fæðingu.[1]

Níundi stafurinn[breyta | breyta frumkóða]

Níundi stafur kennitölunnar er vartala, og virkar sem ákveðin prófsumma sem er fengin með því að beita ákveðnu reikniriti á fyrstu 8 tölurnar. Fyrstu átta tölurnar eru margfaldaðar með tölunum 2, 3, 4, 5, 6, 7, 2 og 3 frá hægri til vinstri, margfeldin eru svo lögð saman og módúlus 11 fundinn af summunni,[1] þessi módúlus er svo notaður sem níundi stafurinn. Þannig er hægt að athuga hvort að kennitala sé löglega mynduð og hafna kennitölum sem slegnar eru inn sem ekki standast þetta vartölupróf.

Dæmi hvernig reikna ætti út níunda staf kennitölu einstaklings sem byrjar á 120160 og hefur handahófskenndu stafina 33.[1]

Fyrst eru fyrstu átta tölurnar margfaldaðar með fyrirframákveðinni talnarunu:

og þar sem

þar sem er samleifa

þar sem samleifin (módúlus) er . Ef samleifin er 0, þá er vartalan 0.

Annars ef samleifin er ekki 0, er samleifin dreginn frá tölunni ellefu til að fá út vartöluna.

Tíundi stafurinn[breyta | breyta frumkóða]

Tíundi og síðasti stafur kennitölunnar táknar öldina sem aðilinn er fæddur eða stofnaður:[1]

Forritunardæmi[breyta | breyta frumkóða]

Hérna er dæmi um klasa-fall (e. class method) í TypeScript sem athugar hvort kennitala sé á réttu formi en amast ekki við því ef kennitölustrengurinn er tómur:

    public islSSNValidate(ssn: string) : boolean {
        if (typeof ssn !== 'undefined' && ssn != null && ssn.length > 0) {
            ssn = ssn.trim().replace('-', '').replace(' ', '');
            if (ssn.length != 10)
                return false;
			var sSum =
				(3 * parseInt(ssn.substr(0, 1))) +
				(2 * parseInt(ssn.substr(1, 1))) +
				(7 * parseInt(ssn.substr(2, 1))) +
				(6 * parseInt(ssn.substr(3, 1))) +
				(5 * parseInt(ssn.substr(4, 1))) +
				(4 * parseInt(ssn.substr(5, 1))) +
				(3 * parseInt(ssn.substr(6, 1))) +
				(2 * parseInt(ssn.substr(7, 1)));
			var modRes = sSum % 11;
			if (modRes > 0)
				modRes = 11 - modRes;
			if (modRes != parseInt(ssn.substr(8, 1)))
				return false
			var century = parseInt(ssn.substr(9, 1)); 
			if (isNaN(century) || (century != 0 && century != 9 && century != 8)) 
				return false;
        }
        return true;
    }

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

Heimildir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „Um kennitölur“. Þjóðskrá, skoðað þann 22. apríl 2014.

Vísindavefurinn:Hvernig verða síðustu fjórir tölustafirnir í íslensku kennitölunni til?

Tengt efni[breyta | breyta frumkóða]

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]


  Þessi Íslandsgrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.