Tolli

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Þorlákur Kristinsson Morthens (fæddur 3. október 1953), betur þekktur sem Þorlákur Morthens eða Tolli er íslenskur myndlistarmaður sem hefur verið þekktur fyrir landslags og abstrakt verk sín síðan á 9. áratugnum. Tolli hefur í gegnum tíðina selt fleiri myndir en nokkur annar íslenskur myndlistarmaður. Verk Tolla eru í eigu Listasafns Íslands, Listasafns Reykjavíkur og listasafns Háskóla Íslands, auk nokkurra stofnana í Evrópu og Bandaríkjunum.

Efnisyfirlit

Líf [breyta]

Tolli er fæddur og uppalinn í Reykjavík. Faðir hans, Kristinn Morthens, hefur málað alla tíð og vandist Tolli snemma við trönur og lyktina af olíumálningu, ekki síst vegna þess að Gréta, móðir hans málaði líka. Tolli málaði og teiknaði frá því að hann var krakki og þegar jafnaldrar hans voru í fótbolta þá málaði hann og teiknaði, hann ætlaði að verða málari. Mamma hans reyndi að tala hann út úr því þar sem hún taldi það ekki borga sig að vera myndlistarmaður, hann átti að vera arkitekt og tryggja afkomuna og svo gæti myndlistin verið áhugamál. Hún hafði búið með málara og fannst það ekki fýsilegur kostur fyrir drengina sína. Tolli hefur alltaf skarað framúr í teikningu og myndlist og fékk alltaf tíu í skóla fyrir það fau fög. Það má segja að hann hafi farið í Myndlista- og handíðaskólann úr neyð, hann hætti í skóla og hausinn á honum var ekki í nógu góðu lagi til að takast á við menntaskóla, en hann vissi að hann gat teiknað og honum vantaði húsaskjól. Hann hóf nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1978 og lauk þar prófi úr nýlistadeild árið 1983. Eftir það fór hann í Hochschule der Künste í Vestur-Berlín undir handleiðslu Karl-Horst Hödicke prófessors og sneri heim 1985 og hefur starfað sem myndlistarmaður síðan. Fram að því hafði hann stundað sjómennsku við Íslandsstrendur, jafnt á fiskibátum og togurum. Hann var einnig farandaverkamaður í ýmsum sjávarplássum víða um Ísland og skógarhöggsmaður í Norður-Noregi.

Byrjunin [breyta]

Fyrstu sýningar Tolla voru í Reykjavík og á Akureyri árið 1982 og fyrsta einkasýning hans var síðan í gúmmívinnustofunni í Reykjavík árið 1984. Árin 1982 – 1992 sýndi hann tuttugu og tvær einkasýningar hér á landi og erlendis, og tók þátt í sautján samsýningum sem þykir mjög mikið. Á aðeins nokkrum árum hafði Tolli náð að skapa sér nafn sem einn af hinum fremstu meðal yngri kynslóðar íslenskra myndlistarmanna.

Um Tolla [breyta]

Tolli sérhæfir sig í landslagsmálverkum og reynir að nálgast hana á marga hætti. Hann fær innblástur úr náttúrunni og hvað er að gerast í heiminum að hverju sinni.[heimild vantar] Hann gengur mikið á fjöll og jökla, fer á kajak og heimsækir afskekkta staði til að styrkja tengslin enn frekar og sækir síðan minningar til að mála, oft löngu eftir en þær gleypast í minni.[heimild vantar] Honum finnst að allt sem skipti máli gerist í náttúrunni og að það hafi síðan áhrif á ásýnd náttúrunnar.[heimild vantar] Það skiptir ekki máli hversu oft hann leggur til atlögu við fjarlæg fjöll, hvort sem hann er í Kákasus, á köldu klettum Grænlands eða í himinhæðum Nepals, þá er hann ekki fullkomlega í essinu sínu nema á einum stað á jörðinni — íslensku hálendi.[heimild vantar]

Viðfangsefni og stíll Tolla hafa breyst nokkuð ört og þróast.[heimild vantar] Eldri verkin voru mörg kraftmikil verk af dýrum og torkennilegum verum, dökkar myndir af sjávarsíðunni eða næstum logandi líkamar í undarlegri iðu. Um hríð heillaðist Tolli af torræðum hlíðum, líflausum skriðum og steinum innan um kalda fjalltinda en undanfarið hefur hann málað myndir af speglun í tjörnum, eldgosinu, eyðibýlum og er að byrja að taka fyrir þokuna. Helsti munurinn á gömlu og nýju landslagsmyndum Tolla liggur í afstöðu hans til birtunnar. Áður mætti birtan afgangi; hún var tæki til að hnykkja á þrívídd og efnisþáttum landslagsins. Í dag er birtan hrygglengja verkanna. Fjöllin leysast upp eða renna saman með dularfullum hætti, það kviknar í jöklunum og hafið molnar niður í marglit mynstur.

Tolli leitar út fyrir hið litla íslenska samfélag með myndir sínar. Hann rak vinnustofu í Berlín í nokkur ár jafnhliða aðstöðu í Reykjavík en vinnur nú langmest í Reykjavík. Hann hefur efnt til sýninga í Þýskalandi, Danmörku, Mónakó, Bretlandi, Bandaríkjunum og Suður-Kóreu.

Tolli var ekki alltaf bara myndlistamaður heldur var hann líka í tónlist á sínum tíma. Hann gaf út tvær plötur með hljómsveitinni Ikarus. „Ég er hrikalega góður, en ég lofa engu að svo stöddu; ég segi bara eins og stjórnmálamennirnir, minn tími mun koma. Ég hef keypt mér góðan gítar, það er æft í laumi og það er eitthvað í vændum.“[heimild vantar]

Heimildir [breyta]

Sótt frá „http://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Tolli&oldid=942040“