Persónufornafn
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Persónufornöfnum eru fornöfn sem í íslenskri málfræði er skipt í þrjár persónur (skammstafað sem p.):
- Fyrsta persóna (skammstafað sem 1.p. eða 1. persóna): Sá sem talar (ég)
- Önnur persóna (skammstafað sem 2.p. eða 2. persóna): Sá sem talað er við (þú)
- Þriðja persóna (skammstafað sem 3.p. eða 3. persóna): Sá eða það sem talað er um (hann, hún, það)
Fornöfn 1. og 2. persónu hafa ekkert kyn og beygjast því alltaf eins:
| 1. persóna | 2. persóna | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eintala | Fleirtala | Þérun | Eintala | Fleirtala | Þérun | |
| nefnifall | ég | við | vér | þú | þið | þér |
| þolfall | mig | okkur | oss | þig | ykkur | yður |
| þágufall | mér | okkur | oss | þér | ykkur | yður |
| eignarfall | mín | okkar | vor | þín | ykkar | yðar |
Hinar fornu fleirtölumyndir vér og þér (í öllum föllum) er nú á tímum hátíðlegt mál: „Vér Íslendingar!“ eða „Faðir vor“. Þér er auk þess notað þegar þérað er, þ.e. ein persóna ávörpuð með þér: „Gerið þér svo vel.“ Sagnir og lýsingarorð eru í fleirtölu þegar þérað er: „Þér eruð boðnir.“
Fornöfn 3. persónu beygjast eftir kynjum:
| 3. persóna | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Karlkyn | Kvenkyn | Hvorugkyn | ||||
| Eintala | Fleirtala | Eintala | Fleirtala | Eintala | Fleirtala | |
| nefnifall | hann | þeir | hún | þær | það | þau |
| þolfall | hann | þá | hana | þær | það | þau |
| þágufall | honum | þeim | henni | þeim | því | þeim |
| eignarfall | hans | þeirra | hennar | þeirra | þess | þeirra |
[breyta] Tengt efni
- afturbeygða fornafnið „sig“

