Andlag

Andlag (skammstafað sem andl.) er fallorð (eða fallsetning, fallháttur og bein ræða) sem stendur alltaf í aukafalli (þolfalli, þágufalli eða eignarfalli) og stýrist af sagnorði (ekki bara umsögn). Andlagið er þolandinn í setningunni og táknar því þann sem verður fyrir því sem umsögnin segir. Sagnir geta tekið með sér andlag þótt þær séu ekki í persónuhætti (umsagnir).

Stendur með áhrifssögn.

Dæmi

• Hundurinn eldaði matinn. (nafnorð)
• Ég las bókina. (nafnorð)
• Hver á nýju kápuna? (nafnorð)
• Hundurinn beit manninn. (nafnorð)
• Þú elskar marga. (lýsingarorð)
• Ég bauð þér í kaffi og kleinur. (persónufornafn)
• Stelpan neitar að lesa. (nafnháttur)
• Þeir héldu að þú kæmir ekki. (fallsetning)
• „Ég missti marks“ sagði skyttan. (bein ræða)
• Ég hlakka til að borða. (nafnhátturinn 'að borða')
• Ég hlakka til að borða fiskinn. (fyrst nafnhátturinn 'að borða', andlag í eignarfalli, svo þolfallið 'fiskinn' sem sögnin 'borða' stýrir)
• Gunnar gaf Hallgerði kinnhest. (tvö andlög, þágufall 'Hallgerði' + þolfall 'kinnhest' sem sama sögnin ("gefa") stýrir.)
• Njáll færði Gunnari hey, klæði og mat. (mörg andlög með sömu sögn "færa")

Aukaandlag

Aðalgrein: Aukaandlag

Orðin það og hitt kallast aukaandlag ef þau standa með aðalandlagi sem er fallsetning eða fallháttur.

Tengt efni

• Áhrifssögn
• Frumlag
• Tvígild áhrifssögn

  Þessi málfræðigrein sem tengist Íslandi er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.