Merkúríus (reikistjarna)

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Merkúríus
Merkúríus
Mynd af Merkúríusi tekin af MESSENGER-farinu.
Heiti
Nefndur eftir Merkúríusi
Önnur nöfn Merkúr
Einkenni sporbaugs
Viðmiðunartími J2000
Sólnánd 46.001.200 km
0,307499 AU
Sólfirrð 69.816.900 km
0,466697 AU
Hálfur langás 57.909.100 km
0,387098 AU
Miðskekkja 0,205630
Umferðartími 87,969 s
Sólbundinn umferðartími 115,88 s
Meðal sporbrautarhraði 47,87 km/s
Brautarhalli 7,005° (miðað við sólbaug)
Rishnútslengd 48,331°
Stöðuhorn nándar 29,124°
Tungl engin
Eðliseinkenni
Meðalgeisli 2.439,7 ± 1 km
0,3829 jörð
Pólfletja 0
Flatarmál yfirborðs 7,48×107km2
0,147 jörð
Rúmmál 6,083×1010 km3
(0,056 jörð)
Massi 3,3022×1023 kg
(0,055 jörð)
Þéttleiki 5,427 g/cm3
Þyngdarafl við miðbaug 3,7 m/s2 (0,38 g)
Lausnarhraði 4,25 km/s
Stjarnbundinn snúningstími 58,646 s
1407,5 k
Snúningshraði við miðbaug 10,892 km/klst (3,026 m/s)
Möndulhalli 2,11′ ± 0,1
Stjörnulengd norðurpóls 281,01°
Stjörnubreidd norðurpóls 61,45°
Endurskinshlutfall 0,106
Yfirborðshiti lægsti meðal hæsti
0°N, 0°V 100 K (-173 °C) 340 K (67 °C) 700 K (427 °C)
85°N, 0°V 80 K (-193 °C) 200 K (-73 °C) 380 K (106.85 °C)
Lofthjúpur
Loftþrýstingur við yfirborð hverfandi lítill
Samsetning

Merkúríus (einnig kölluð Merkúr) er innsta reikistjarnan í sólkerfinu og sú innsta af innri reikistjörnunum. Hún er nefnd eftir rómverska guðinum Merkúríus. Fyrir 5. öld f.Kr. héldu grikkir að hún væri tvær stjörnur, þar sem þeir höfðu ekki gert sér grein fyrir því að hún birtist sitt hvoru megin við sólina með svo stuttu millibili. Sú sem menn sáu á kvöldhimninum var kölluð Hermes en Apollo, eftir sólguðinum, þegar hún birtist á morgnana. Pýþagóras er talinn sá fyrsti sem benti á að þetta væri eini og sami hluturinn. Í kínveskri, japanskri, kóreskri og víetnamskri menningu er hún kölluð Vatnsstjarnan, byggt á frumefnunum fimm. Þvergöngur Merkúrs eru tiltölulega algengar, eða 13 til 14 á hverri öld.

Andrúmsloft[breyta]

Merkúríus hefur leifar af andrúmslofti en það er afar þunnt. Gasfrumeinindirnar í andrúmsloftinu rekast oftar á yfirborð reikistjörnunnar en þær rekast hver á aðra. Reikistjarnan er því talin vera súrefnislaus. Andrúmsloftið er að mestu úr súrefni, vetni, helíum og natríum (sodium).

Vegna lítils þyngdarafls, tapast andrúmsloftið út í geiminn en er jafnað út af nokkrum ferlum:

  1. Sólvindar gripnir af segulmagni reikistjörnunnar.
  2. Loftkennd efni sem verða til vegna árekstra lítilla loftsteina á reikistjörnuna.
  3. Bein hitauppgufun pólaríssins.

Tenglar[breyta]

Einkennismerki Wikiorðabókar
Wikiorðabókin er með skilgreiningu á orðinu


Sólkerfið
Sólin | Merkúríus | Venus | Jörðin (Tunglið) | Mars | Smástirnabeltið
Júpíter | Satúrnus | Úranus | Neptúnus | Plútó | Kuiper-beltið | Oort-skýið
Sjá einnig stjarnfræðileg fyrirbæri, og fyrirbæri í sólkerfinu, eftir radíus og massa